Gelişmiş ülkelerde sıkça kullanılan sistemin ülkemizdeki ilk uygulaması hayat buldu

Baykan ÇALLI
Ülkemizde ilk defa uygulanan bir sistem ile, Devletin Ulaştırma Bakanlığı ve Telekom sektörü düzenleyici kurumu Telekomünikasyon Kurumu aracılığıyla yerli firmalara vermiş olduğu sipariş üzerine yapılan ARGE ve üretim çalışmaları tamamlandı. Üzerinde çok durulan inovasyon gerçekleşmek üzere. Verilen sipariş üzerine üretilen cihazın satılarak kullanıma alınması ile tamamlanacak olan inovasyon süreci için ihalenin tamamlanması bekleniyor.

Bu, gerçekten bir ilk oldu. Eğer başarılı olursa; ülkemizin gereksinim duyduğu uydular için de, diğer ihtiyaçlar için de aynı sistem uygulanacak.

İnovasyon; ARGE çalışmalarının üzerine yenilikçilik düşüncesi çerçevesinde gerçekleştirilerek üretilen ürünün, piyasada satılarak gereksinim duyanların kullanımına sunulması süreci olarak tanımlanıyor.

Bundan onbeş ay önce Bakanlık ve TK yetkililerinin Türk elektronik üreticilerini, TK İstanbul Bölge Müdürlüğünde toplayarak bildirdikleri talep ve siparişleri, iki üretici firmamızın oluşturduğu konsorsiyumlar ile hayat buldu. Gelişmiş ülkelerde sıkça başvurulan sistemin ülkemizde uygulanan ilk örneği oldu. Dünya standartlarına göre Mart 2007 tarihinden itibaren mecburen kullanılması gereken bir haberleşme cihazının (AIS) yurt dışından temini yerine, ülkemizde üretilmesinin mümkün olabileceği düşüncesi ve inancıyla başlatılan çalışmalar, meyvasını verdi. Dünyadaki benzerlerinin üzerinde iş yapabilirliği ve aşağı kalmayan kalitesi ile, Türk üreticileri de Dünya pazarlarında boy göstermeye hazırlanıyorlar. Çok kısa bir süre içerisinde fiyat avantajı, standartlara göre zorunlu olmayan ancak geliştirilebilir esnek ve ilave olanakları ve yüksek kalitesi ile Dünya AIS cihaz pazarında yerlerini alacaklarına inandığımız elektronik üreticilerimizi buradan bizde tebrik ediyor, çıktıkları yolda kendilerine başarılar diliyoruz. İlk günden bugüne, bir YTL bile destek alamadan (destek sözü verilmiş olmasına rağmen), yaklaşık birer milyon Dolar harcama yaparak geliştirmiş ve üretmiş oldukları cihazlar ile yapılacak ihalenin galibi olarak çıkacaklarını umuyor, gerçekleşmesi durumunda ise benzeri çalışmalar ve yeni görevler için işbaşı yapacak şirketlerimizin sayısının artacağına inanıyoruz. Ayrıca eminiz ki, Devletimiz de kendine düşen destek görevini gerçekleştirecek ve Türk üreticilerinin birer marka olarak Dünya pazarlarında yerlerini almasında yardımcı olacaktır.

Ulaştırma Bakanlığı, otomatik tanıma sistemi (AIS) projesini sonuçlandırıyor

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)'nun dünya denizlerindeki güvenliği ve trafiği düzenlemek amacı ile zorunlu hale getirdiği AIS Terminalleri, Ulaştırma Bakanlığı ve Denizcilik Müsteşarlığı onayı ile T-Tronics ve İdeal Teknoloji tarafından Türkiye'de tasarlanıp üretiliyor.

Ulaştırma Bakanlığı uluslararası düzenlemelerle, yaklaşık iki yıl önce, 300 gross tonun üzerinde tüm deniz araçlarında bulundurulması zorunlu hale gelen ve Mart 2007 tarihine dek ülkemizde daha ufak deniz araçlarında da zorunlu olarak uygulanacak Otomatik Tanıma Sistemi (AIS) üretimi projesini sonuçlandırmak üzere ülkemizde denizcilik elektroniği alanında, yaklaşık 7 aydır ARGE çalışması yürüten T-Tronics ve İdeal Tekonoloji şirketleri, prototipleri üzerinde çalıştığı AIS A ve B sınıfı Transponder cihazlarını İstanbul İstinye tershanesinde düzenlenen toplantıda tanıttı.

Gelişmiş radar sistemlerine ek olarak kullanılacak AIS sistemi ile, kaptanlar çevrelerinde görülen veya görülemeyen gemileri, dar su yollarındaki riskleri, karaya oturma ve çarpışmaları önceden görerek, bu gibi riskli durumları kontrol altına alabiliyor. Deniz filomuzdaki binden fazla yük ve yolcu gemisi, 3 binden fazla balıkçı teknesi ve 5 bin yatın tamamı otomatik tanıma sistemi cihazını kullanabilecek potansiyelde.

T-Tronics tarafından geliştirilen iki tip; TT450 AIS-A ve TT450 AIS-B cihaz ile, temelde gemilerin otomatik takibi ile gemi kazalarının, insan ve mal kaçakçılıklarının önüne geçilecek. Cihazların standartları ise; Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) ve Uluslararası Fenerler Birliği (IALA) tarafından belirlenmiş. AIS terminalleri, deniz araçlarının birbirleri ile VHF telsiz bandında haberleşerek sistem üzerinden yer, konum, yük, tip, boy, geliş-gidiş güzergâhı gibi bilgileri birbirlerine aktarmalarını sağlıyor. 160 MHz'deki telsiz altyapısı kullanılarak gerçekleştirilen haberleşmenin ekstra bir maliyeti bulunmuyor. Terminalin, yerli elektronik tasarım firmaları tarafından tasarlanıp üretilmesi de ülkemize bu teknolojiyi kazandırırken, bu terminallerde yurt dışına bağımlılığımızı ortadan kaldırarak maliyet avantajı sağlıyor.

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ve Telekomünikasyon Kurumu Başkanı Tayfun Acarer'in katılımı ile, AIS projesi konusunda gerçekleşen toplantıda deniz elektroniği alanında önemli gelişmelere imza atan T-Tronics Yönetim Kurulu Başkanı Alphan Manas; bir Türk şirketi olarak, TT450 AIS-A ve TT450 AIS-B adını verdikleri iki tip cihazın yanısıra, tüm dünya denizcilik filosuna hitap edecek otomatik tanıma sistemi cihazlarını üretme noktasına geldiklerini söyledi. Gemilere takılan otomatik tanıma sistemi cihazları tek başına kaptanlara sağladıkları bilgiler kadar, sahil şeridindeki liman otoriteleri ve denizcilik idarelerine de önemli veriler sağlayacağını belirten Manas, tehlikeli yük taşıyan gemilerin, balıkçı teknelerinin ya da akaryakıt kaçakçılığı yapan deniz araçlarının mevkilerinin ve gemi kimlik bilgilerinin tamamı, kurulan karasal istasyonlar yardımıyla tek tek takip edilebileceği bilgisini verdi.

T-Tronics

Alphan Manas başkanlığında kurulan Brightwell Holdings BV yatırımlarından olan

T-Tronics, ARGE çalışmaları odaklı bir şirket olarak kurulduğu 2003 yılından bu yana, ülkemizin önde gelen yenilikçi kuruluşlarından biri olarak faaliyetlerine devam ediyor. Elektronik devre ve komponentlerin tasarlanması konusuna odaklanan T-Tronics, mümkün olduğunca az parça ile düşük maliyetli ancak yüksek kalitedeki elektronik tasarımlar gerçekleştirme konularında uzman olarak konumlanıyor. Temelde özel elektronik devre tasarımı ve ürün araştırma/geliştirme hizmetleri sunan şirket, ARGE çalışmalarını Gebze TUBİTAK TEKSEB'de sürdürüyor. T-Tronics, müşteri beklentilerine göre yeri geldiğinde Orijinal Sistem Üreticisi (OEM - Original Equipment Manufacturer), yeri geldiğinde ise Orjinal Tasarım Üreticisi (ODM - Original Design Manufacturer) olarak hem özel ticari hem de askeri alanda anahtar teslimi ürün ve projeler geliştirip üretiyor.

AIS (Otomatik Tanıma Sistemi)

Otomatik Tanıma Sistemi, farklı tipteki deniz taşıtlarına monte edilebilen VHF bandında çalışan bir telsiz sistemi aracılığı ile deniz taşıtına ait dinamik ve durağan seyahat bilgilerini, etraftaki diğer gemilere ve sahilde kurulu baz istasyonlarına (VTS) gönderen, bunun yanısıra, diğer gemi ve baz istasyon bilgilerinin de taşıtta alınmasını sağlayan bir elektronik haberleşme cihazıdır. AIS sisteminde çok özel bir haberleşme protokolü olan SOTDMA (Self-Organizing Time Division Multiple Access) kullanılmaktadır. Bu haberleşme protokolü sayesinde, gönderilen ve alınan bilgilerin güvenli ve hatasız olması sağlanmaktadır.

Diğer deniz taşıtlarından ve baz istasyonlarından alınan bilgiler ise metin bazlı veya sayısal harita bazlı bir arayüz ile ilgili gemi personeline sunulmaktadır.

AIS cihazı ile deniz taşıtlarının birbirleri arasındaki ve deniz taşıtı ile baz istasyonunun arasındaki haberleşmede aşağıdaki tabloda yeralan bilgiler paylaşılmaktadır.

Statik

 

Dinamik

Sefere Ait

IMO/MMSI Numarası

Pozisyonu (belli bir yakınsaklıkla)

Dönüş Süresi

Çağrı İşareti

UTC

Su Çekimi

Deniz Taşıtı Tipi

Karaya göre güzergah

Tehlike Türü

GPS Anten Konumu

Karaya göre hız

Tahmini Varış Süresi

Boy ve Genişliği

Sefer Durumu

Rota

 

Yönü

Yolcu Sayısı

 

Dönüş Süresi

 

 

 

 

AIS (Otomatik Tanıma Sistemi)'in sağladığı faydalar

Dünya denizlerindeki araç trafiğinin son yıllarda hızla yoğunlaşması sebebiyle uluslararası bir düzenlemeye gidilmiş ve başını IMO'nun (International Maritime Organization) çektiği oluşum ile AIS sisteminin ülkeler nezdinde uygulanması zorunlu kılınmıştır.

AIS kullanımının sağladığı faydalar aşağıda yer almaktadır.

Deniz kazalarındaki artışı azaltmak ve her bir taşıtın elektronik haberleşme sistemi sayesinde birbirini veya baz istasyonunu, açık denizde ve net görüş imkanının dahi bulunmadığı durumlarda görebilmelerini sağlamak

İnsan ve yakıt kaçakçılığı gibi suç teşkil eden durumları önceden tespit edip, karar destek birimlerini haberdar edilebilmek,

Tehlikeli kargo taşıyan gemileri tespit etmek, güvenli bir şekilde uzaktan izleyip, trafiği ona göre yönlendirebilmek,

Etraftaki diğer deniz taşıtlarının hareketlerini gerçek zamanlı izleyebilmek,
Radarda görünen deniz taşıtları hakkında daha fazla bilgi edinebilmek,
Kıvrım veya dönemeç yüzünden görüş mesafesi alınamayan taşıtlar hakkında bilgi edinebilmek,
Etraftaki deniz taşıtları ile VHF Radyo bağlantısı üzerinden kolayca haberleşebilmek,
Etraftaki tüm deniz taşıtlarının rota ve konum bilgilerini bilerek güvenli seyir yeteneği sağlamak.

AIS Tipleri

T- Tronics'in iki tip AIS cihazı bulunmakta.

TT450 AIS –A

300 Gross Ton'un üzerindeki tüm gemiler, AIS Class A tipini Dünya karasularında kullanmak zorundalar.

TT450 AIS-B

2006 yılı içinde kabul edilmiş bir standart olup, her bir ülke B sınıfının uygulanacağı deniz taşıtı tiplerinde serbest bırakılmış durumda.

AIS teknik özellikleri

VHF Transceiver

 

Alıcı Sayısı

3 (2 AIS TDMA, 1 DSC)

Iletici Sayısı

1

Hassasiyet, 20% MER

< -107 dBm AIS 25 kHz için , < -98 dBm AIS 12.5 kHz kanal

Frekanslar

156.025 - 162.025 MHz

Taşıyı Gücü

2 ve 12.5W

Kanal Aralığı

12.5 ve 25 kHz

Baud Hızı

9600 bps

Kanal Seçim Süresi

< 26 ms

Modülasyon

GMSK (AIS TDMA ) / GFSK (DSC)

RX to TX Dönüş Süresi

< 1 ms

GPS Alıcı

 

Alıcı

12ch (DGPS'e hazır)

L1 Frekansı

1575.42 MHz

Güncelleme Oranı

1Hz

Pozisyon Hassasiyeti (SA off)

Pozisyon <5 m DGPS

 

Pozisyon <10 m GPS

Elektrik Arabirimleri

 

Programlama (RS232 IN/OUT)

 

EXT. GPS ve DGNSS Düzeltme Girişi (RS232)

RTCM-SC-104

Ekran (RS422 IN/OUT)

IEC 61162-2

Uzun-Mesafe (RS422 IN/OUT)

IEC 61162-2

Pilot/Aux (RS422 IN/OUT)

IEC 61162-2

Algılayıcı Arabirimi 1 to 3 (RS485 IN)

IEC 61162-1 or -2

Çevresel Şartlar

 

Korunmuş Çevre Şartı (IEC 60945)

 

Operasyon Sıcak Aralığı : -15°C to +55°C

 

Standartlar

 

ITU-R M. 1371-1

 

IEC 61993-2 (sınıf A)

 

IEC 61162-1/2 Edition 2 (NMEA 0183, sürüm 3.0)

 

IEC 61108-1 Edition 2 (Option)

 

IEC 60945 (ed 4)

 

IALA Technical Clarifi cations on ITU R M.1371-1

 

IALA Guidelines on AIS

 

Fiziksel Özellikler: Transponder

 

Güç

18-36 V DC

Soğutma

-

Boyut (G x Y x U)

(175 x 81 x 276) mm

Ağırlık

3.9 kg