3N için yeni bir yetkilendirme planı ve asgari bedel hazırlanacak

Fatma Ağaç

Telekomünikasyon Kurumu Başkanı Tayfun Acarer, 3N-3. Nesil için öncelikle yeni bir yetkilendirme planı ve yeni asgari bedel hazırlanacağına işaret ederek, bu iki hazırlığın Bakanlar Kurulu'nda onaylanmasının ardından ihale çalışmalarına başlanacağını bildirdi.
Telekomünikasyon Kurumu Başkanı Tayfun Acarer, 3N GSM İhalesi'ni daha önce de belirttikleri üzere yeterli rekabet koşulu sağlanamamasından dolayı iptal ettiklerini açıkladı. Tayfun Acarer, 3N için öncelikle yeni bir yetkilendirme planı ve yeni asgari bedel hazırlanacağına işaret ederek, bu iki hazırlığın Bakanlar Kurulu'nda onaylanmasının ardından ihale çalışmalarına başlanacağını bildirdi. Acarer, yeni bir 3N ihalesi sürecinin şu şekilde işleyeceğini özetledi:
“Öncelikle yeni bir yetkilendirme planı ve yeni asgari bedel hazırlanacak. Bu iki hazırlık Telekomünikasyon Kurulu tarafından onaylandıktan sonra Bakanlar Kurulu'na gönderilecek. Bakanlar Kurulu onayından sonra da Resmi Gazete'de yayımlanacak. Yetkilendirme planının ve asgari bedelin Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra Kurum ihale çalışmalarına başlayacak. Yani, yetkilendirme planına göre ihale şartnamesi hazırlanacak, Şartnamenin ekinde taslak imtiyaz sözleşmesi olacak. Bunların Telekomünikasyon Kurulu'nda onayından sonra da ihale komisyonu oluşturulacak ve ihale ilanına çıkılacak.”
Telekomünikasyon Kurumu 2008 İş Planı'nda düzenlemelerin daha çok revizyon şeklinde olacağının üzerinde duran Acarer, denetleme çalışmalarının ise daha da artacağını vurguladı. Acaer, çeşitli konulara ilişkin “Telepati”nin sorularını şöyle cevaplandırdı:

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele, Kurumunuz tarafından yürütülecek. Çalışmalar 23 Kasım 2007 tarihi itibariyle hayata geçirildi. Konuya ilişkin yapılan çalışmaları anlatır mısınız?
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı, 5651 sayılı Kanun ile yurtiçinden ve yurtdışından İnternet ortamında yapılan tüm yayınlarda; içeriği kanunda belirtilen sekiz suçu oluş­tur­du­ğu hu­su­sun­da ye­ter­li şüp­he se­be­bi bulunursa; bu ya­yın­lar­a eri­şi­mi en­gel­leyecek.
Bu suçlar; Türk Ceza Kanunu'nda yer alan; İntihara yönlendirme, Çocukların cinsel istismarı, Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, Sağlık için tehlikeli madde temini, Müstehcenlik, Fuhuş, Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama ve Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun'da yer alan suçlar.
Yasada geçen 8 suçla mücadele amacıyla Telekomünikasyon Kurumunca, 5651 sayılı Kanun kapsamında, erişim sağlayıcılara ve yer sağlayıcılara faaliyet belgesi verilmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen “Erişim Sağlayıcılara ve Yer Sağlayıcılara Faaliyet Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” ile İnternet toplu kullanım sağlayıcıları ve ticari amaçla İnternet toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri ve sorumlulukları ile denetimlerine ilişkin esas ve usulleri düzenleyen “İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik” yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Önümüzdeki dönemde ise; İçerik sağlayıcıların, yer sağlayıcıların ve erişim sağlayıcıların yükümlülük ve sorumlulukları ile İnternet ortamında işlenen belirli suçlarla içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcıları üzerinden mücadeleye ilişkin esas ve usulleri düzenleyen ''İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğik'' gündeme gelecek.

Kurumun 2007'de hedeflediği faaliyetler nelerdi? Sizce çalışmalarınız amacına ulaştı mı?
Ben size yapılan faaliyetlerin bazılarından söz edeyim. Yaptığımız çalışmaların bir kısmı amacına ulaştı, ancak sizin de bildiğiniz gibi 3N İhalesi ile ilgili yoğun mesai harcadık fakat iptal etmek durumunda kaldık. Numara Taşıma Yönetmeliğini yayınladık, ancak yönetmelik için Danıştay'da yürütmenin durdurulması davası açılması nedeniyle; uygulamayı başlatamadık.
Numara Taşınabilirliği Yönetmeliği yürürlüğe girdi. Bu Yönetmeliğin yürütülmesinin durdurulması ve iptali talebiyle, açılan dava devam ediyor. Numara Taşınabilirliği Merkezi Referans Veri Tabanı'nın Kurumumuzda kurulması için başlatılan çalışmalar devam ediyor.
İki kez 3N İhalesi açıldı. Yeterli rekabet ortamının sağlanamaması nedeniyle iptal edildi. 2008'de ihale takvimi devam edecek.
Telekomünikasyon altyapısı işletmek üzere lisans verilen firmalar, yatırımlarını yapmaya devam ediyorlar. Bu firmalar özellikle geçiş hakkı konusunda sorun yaşıyorlar. Geçiş Hakkı Yönetmeliği'nde geçiş hakkının kapsamı ve uygulanacak ilkeler açık bir şekilde belirtilmektedir. Telekomünikasyon Kurumu olarak Büyükşehir Belediyeleri ile biraraya gelinmesinden yanayız. Bilgi toplumu olma yolundaki ülkemizde, her kesimin üzerine düşen görevleri yapması gerekir.
Sabit telefon hizmetlerinde de rekabetin geliştirilebilmesi için özellikle yerel ağın paylaşıma açılması düzenlemelerinin hayata geçirilmesi, Uzak mesafe telefon hizmeti yetkilendirmesinin genişletilmesi çalışmaları sürdürülmektedir.
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı faaliyetlerine başladı. Böylece, telefon dinlemeleri disipline edildi. Bu Başkanlık içinde İnternet yoluyla işlenen suçların takibiyle ilgili olarak yeni bir birim kuruldu. Çocuk Pornosu, Sanal Kumar, İnternet'te Fuhuş, İntihara Teşvik, Atatürk'e Hakaret gibi 8 katalog suçun takibiyle ilgili bu birim 23 Kasım'da görevine başladı. Bu birimin çalışmalarıyla ilgili Yönetmelikler yayınlandı.
Elektronik imza istenilen düzeyde olmasa da daha fazla günlük yaşamımıza girmeye başladı. 4 adet Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı yetkilendirildi. 2007 yılında Elektronik sertifika sayısı 20.000'e ulaştı.
Radyo ve Televizyon yayınları ile ilgili “Karasal Sayısal Yayıncılık” konusunda Haberleşme Yüksek Kurulu'nda alınan kararlar ve mevcut mevzuatlar çerçevesinde, ülkemizde yeni emisyon noktalarının tespiti Kurumumuz tarafından tamamlandı.
Yaklaşık iki yıl içinde 63 milyon GSM telefonu kayıt altına alındı. Bunun yaklaşık değeri 9 milyar Dolar.Yolcu beraberinde getirilen GSM makineleri sayısında 2006 yılındaki rakamlar dikkate alındığında 2007 yılında yaklaşık 7 kat artış oldu, bu konuda yeni bir düzenlemeye ve 2. el makinelerle ilgili düzenlemeye ihtiyacı var.
2007 yılında özellikle mobil sektörde, hizmet kalitesinde olumlu gelişmeler kaydedildi. Özellikle arama blokaj ve arama başarısızlık oranlarında temin edilen somut ve olumlu gelişmeler hizmet kalitesinde de çok olumlu sonuçların alınmasına yol açtı.
Mevcut imtiyaz sözleşmelerinde 10 bin ve daha üst nüfuslu yerler dikkate alınarak hizmet kalitesi belirleniyor. Ancak, GSM sisteminin kapsama alanında özellikle ana güzergahlar ve büyük yerleşim yerleri dışında çok ciddi bir kapsama alanı problemi bulunuyor.
Bu nedenle Telekomünikasyon Kurumu mobil telefon hizmeti alamayan yerler ve mobil güzergahlarıyla ilgili çok kapsamlı bir çalışma başlattı. GSM operatörlerinin de gerekli her türlü desteği vermelerini ve bu ülkeye karşı sosyal sorumluluklarını yerine getirmelerini bekleniyoruz.
Yerli üretim, yerli fikri mülkiyet ve ARGE konusunda son dönemlerde çok büyük ilerlemeler temin edildi. Yıllık yaklaşık 22 milyar Doları bulan Türkiye'deki ICT/BHT-Bilişim ve Haberleşme Teknolojileri sektöründe çalışan ARGE firmalarının artık Türkiye ile yetinmeyip mutlaka dışarıya açılmaları gerekiyor.
Bu yıl Telekomünikasyon Kurulu'nun aldığı önemli kararlardan bir tanesi de KMS-Kısa Mesaj Servisleri'nde Türkçe Harf kullanımı ile ilgili sorunların tüketiciler lehine çözümünün sağlanmasıdır.
Bildiğiniz gibi, GSM telefonlarındaki kısa mesaj hizmeti (SMS/KMS) kapsamında yazılan ve Türkçe harfler içeren bazı mesajların birden fazla mesaja bölünerek iletilmesi, bu mesajların iki veya üç mesaj olarak ücretlendirilmesi ile sonuçlanmakta ve bu da tüketicilerin şikayetlerine konu olmaktaydı.
Sorunun çözümü için, uzun vadede Türkçe karakterlerin tamamının yer aldığı alfabe setlerinin uluslararası standartlara dahil edilmesi ve kullanıcı tercihine göre uygun alfabenin seçiminin sağlanması nihai çözüm olarak görülüyor. Ancak, mesajlarında Türkçe harfler kullandıkları için diğerlerine göre fazla ücret ödemek durumunda kalan kullanıcıların mağduriyetinin giderilmesi ve özellikle genç kullanıcıların kısa mesajlarında Türkçe'yi kullanmalarının desteklenmesi açısından kısa vadede sorunun çözümüne yönelik bazı tedbirlerin alınması gerekti; bu nedenle Telekomünikasyon Kurulu; GSM işletmecilerine, kullanımda olan mevcut GSM telefonları için Türkçe harfler içeren 160 karakterden az olan bir kısa mesajın birden fazla mesaj olarak ücretlendirilmesini önlemek üzere gerekli tedbirleri almaları ve bunun için şebekelerinde gerekli değişiklikleri yapmaları için süre tanıdı,
GSM telefonu üreticilerinin ve ithalatçıların, Türkiye'de kullanılacak GSM telefonu (GSM handset/terminal) cihazlarında Türkçe harflerin 7 bit kodlamasını yapabilecek donanım ve/veya yazılım değişikliklerini yapmaları, tanınacak süre sonunda bu özellikleri taşımayan GSM telefonlarının Türkiye'ye ithalinin veya satışının engelleneceği bildirildi ve bu karar ilgili taraflara iletildi.
Ayrıca sözkonusu kararda, Telekomünikasyon Kurumu ve ilgili diğer tarafların işbirliği ile uluslararası standart kuruluşları ve organizasyonlar (GSMA vb.) nezdinde Türkçe harflerinin standartlara girmesi için gerekli çalışmaların yapılması kararlaştırıldı.
Bu çalışmaların bir kısmı amacına ulaştı ancak, sizin de bildiğiniz gibi 3N İhalesi ile ilgili yoğun mesai harcadık fakat ihale iptal edilmek durumunda kalındı. Numara Taşıma Yönetmeliği'ni yayınladık, ancak yönetmelik için Danıştay'da yürütmenin durdurulması davası açılması nedeniyle, uygulamayı başlatamadık. Dolayısıyla her ne kadar bizim dışımızda cereyan eden gerekçeleri olsa da bu alanlarda beklenilen sonuçları alamadık.

Numara Taşınabilirliği sorununu nasıl halletmeyi planlıyorsunuz?
Numara Taşınabilirliği Yönetmeliğimiz, 2007'nin başında yayımlandı biliyorsunuz. Konu yargıda olduğu için bunun üzerinde konuşmak doğru değil. Yargının vereceği karar bizim açımızdan ve hatta telekomünikasyon işletmecileri açısından çok önemli. Bundan sonra yapılacak çalışmaları etkileyecek bir karar da çıkabilir, herhangi bir değişikliğe gerek görmeyen bir karar da çıkabilir. Bu nedenle şu aşamada yorum yapmak uygun değil. Ancak şunu da hatırlatmak isterim ki sorun yalnızca Telekomünikasyon Kurumu'nun sorunu değil, tüm sektörün ve tüketicilerin sorunu.

2008 İş Planı'nda neler yer alacak? Hangi konular ön planda olacak?
Telekomünikasyon Kurumu'nun 2008 İş Planı taslağı hazır ve Web sayfamızda görüşlere açıldı. Önümüzdeki yıl düzenlemeler daha çok revizyon şeklinde olacak. Denetleme çalışmalarımız ise daha da artacak. Kurumumuzun ana işlevleri olan düzenleme, yetkilendirme ve denetleme konularında ve diğer konularda hazırladığımız iş planımız, henüz taslak halinde ama ana başlıklarıyla şöyle:

Düzenleme:
Piyasa Analizleri:
Elektronik İmza Mevzuatı'nın Gözden Geçirilmesi ve Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğ'de Değişiklikler Yapılması,
Telekomünikasyon Hizmet ve Altyapılarına İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması,
Pazar ve İşletmeci Verilerinin Yayınlanmasına İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesi.
Yetkilendirme:
Geniş bant Telsiz Erişim Hizmeti İşletmeciliği'nin Yetkilendirilmesi,
Sanal Mobil Şebeke Hizmeti İşletmeciliği'nin Yetkilendirilmesi,
Denetleme:
Piyasa Denetimi,
Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcılarının (ESHS) Denetimlerinin Yapılması; İşletmecilerin Denetimi.
Diğer Çalışmalar:
Numara Taşınabilirliği Düzenlemesinin Uygulanması,
450 - 470 MHz Frekans Bandının Yeniden Planlanması ve Bant Boşaltımı Çalışmaları;
Üniversiteler ile ARGE Projeleri,
Standardizasyon Web Net kapısı,
Telsiz ve Telekomünikasyon Terminal Ekipmanları Yönetmeliği kapsamında yer alan Uyumlaştırılmış Standartlarla ilgili Rehber,
Ara yüz Kriterleri ve Açık Şebeke Kullanımı,
GSM Mobil Telefon İşletmecilerinin Hizmet Kalitesi Denetim Sonuçlarından Kamuoyunun Bilgilendirilmesi Çalışmaları.
Telekomünikasyon Kurumu 2008 İş Planı'nda düzenlemelerin daha çok revizyon şeklinde olacağının üzerinde duran Acarer, denetleme çalışmalarının ise daha da artacağını vurguladı.