MASTERCard her yıl düzenli olarak gerçekleştirdiği ağ üzerinden anında erişimli Tüketici Araştırması’nın 2003 yılı sonuçlarını açıkladı. Sonuçlara göre, İnternet kullanıcılarının yarıya yakını, sanal ortamda alışverişi güvenli bulurken, diğer kısımda güvenlik önlemlerinin gün geçtikçe artırıldığını düşünüyor. Her yıl düzenli olarak gerçekleştirilen MasterCard ağ üzerinden anında erişimli Tüketici Araştırması, güvenlik konularına yoğun odaklı finans kuruluşları başta olmak üzere ticari sitelere ve yazılım kuruluşlarına ciddi ipuçları sunuyor.

MasterCard ağ üzerinden anında erişimli tüketici araştırmasından elde edilen verilere göre, İnternet kullanıcıları beş temel gruba ayrılıyor:
MasterCard tarafından yapılan araştırmada en deneyimli İnternet kullanıcıları olarak tanımlanan ‘Sadık İnternet Kullanıcıları (A)’ araştırma grubunun yüzde 22’lik kısmını oluşturuyor. Genellikle erkek, genç ve yüksek gelir düzeyine sahip kişilerden oluşan bu grup İnternet’in tüm faydalarından ve fonksiyonelliğinden sonuna kadar yararlanıyor. İnternet güvenliği ve saklanması konusunda oldukça bilgili olan bu grubun, az da olsa sahtekarlık ve kişisel bilgilerin güvenliği konusunda kaygıları bulunuyor. İnternet’ten alışverişte sıkı bir kredi kartı kullanıcısı olan bu grup, zaman tasarrufu ve kaliteli servis için para ödemekten çekinmiyor. Örnek olarak siparişleri için ucuz olan geç teslimat yerine en hızlı teslimat servisini tercih ediyor.
MasterCard Tüketici Araştırması’nda ‘İhtiyatlı Kullanıcılar (B)’ olarak adlandırılan diğer bir grup ise, İnternet’le iç içe olmalarına rağmen daha dikkatli bir tutum sergiliyorlar. İlk gruba kıyasla eğitim düzeyi ve gelir seviyesi daha düşük olan bu grup ağ üzerinden alışverişte daha dikkatli harcama yapıyor. ‘İhtiyatlı Kullanıcılar’ araştırma grubunun yüzde 22’sini oluşturuyor. Ağ üzerindeki harcamaları daha düşük olan ihtiyatlı kullanıcıların, finansal işlemler ve kredi kartı ile alışveriş için İnternet’i kullanma konusunda daha az deneyimleri bulunuyor.
Grubun yüzde 22’sini oluşturan diğer bir grup olan ilk iki grup kadar İnternet’le içli dışlı olmayan ‘Genel Kullanıcılar (C)’ İnternet’e zaman tasarrufu ve eğlenmek için giriyor. Güvenlik kaygıları olmasına rağmen ağ üzerinden alışverişe sıcak bakan genel kullanıcılar, acemi anında erişimli alışveriş guruplarından bir adım ilerideler. Gerçek yaşamda sıkı bir kredi kartı kullanıcısı olan bu grubu genelde kadın, diğerlerine oranla daha yaşlı ve yüksek gelir düzeyine sahip kişiler oluşturuyor.
‘Meraklı Ama İkna Olmamış Kullanıcılarlar (D)’ ise İnternet ve teknoloji deneyimi az, güvenlik endişesi nedeniyle ağ üzerinden alışverişe ağırlık vermeyen fakat yenilikleri yeni yeni keşfetmeye başlamış kişilerden oluşuyor. MasterCard Tüketici Araştırması grubunda yüzde 23’lük payı olan ‘meraklı ama ikna olmamış kullanıcıların’ kredi kartı harcamaları ortalamanın altında ve gelir düzeyleri diğerlerine oranla daha düşük.
MasterCard Tüketici Araştırması’nın yüzde 11’lik orana sahip olan grubu ‘Teknolojiye Güvensiz Kullanıcılar’ın (E) güvenlikle ilgili ciddi endişeleri bulunuyor. Geleneksel alışverişi tercih eden bu grup İnternet’e ve teknolojiye olan güvensizlikleri nedeniyle sanal alışverişe inanmıyor. Günlük ortamda kredi kartı alışverişleri ortalamanın altında olan bu grup, hayatın teknoloji ile birlikte gün geçtikçe daha karmaşık hale gelmesinden endişe duyuyor. Diğer bölümlere göre daha yaşlı kişilerden oluşan bu grup gelir seviyesi olarak da daha düşük durumdalar.

Ağ üzerinden alışverişin geleceği
MasterCard Tüketici Araştırması’nda sorulan ‘İleride İnternet’ten alışveriş yapmayı düşünüyor musunuz?’ sorusuna sadık İnternet kullanıcıları, ihtiyatlı kullanıcılar ve genel kullanıcıların çoğu “kesinlikle evet” yanıtını verdi. İkna olmamış kullanıcıların yarıdan çoğu zaman zaman yapacakları yanıtını verirken teknolojiye güvensiz kullanıcıların yüzde 43’ü kullanmayı düşünmediklerini söyledi.

Ağ üzerinden alışverişte tüketici ne bekliyor?
MasterCard Tüketici Araştırması sonuçları önümüzdeki dönemde ağ üzerinden alışverişi etkileyecek faktörleri de göz önüne seriyor. Öncelikle güvenlik faktörleri ağ üzerinden alışverişe eğilimli olan ve olmayan tüm kesimleri etkiliyor. Artırılmış güvenlik önemleri, kişisel bilgilerin gizliliğine dair güvence, sahtekarlığa karşı banka güvencesi gibi faktörler önemli rol oynuyor.
MasterCard tarafından yapılan araştırmaya göre ağ üzerinden alışverişin tercih edilme faktörlerinde güvenlikten sonra fiyatla ilgili avantajlar ilk sırayı alıyor. Daha ucuz/hesaplı fiyat, ulaşım masrafı olmaması, indirim ve hediye verilmesi İnternet’ten alışveriş yapmayı etkileyen faktörler arasında.
Erişim açısından tercih sıralamasında zor bulunan ürün/hizmetlere ulaşma yüzde 38, güvenilir Web sitesinde ürün bulma yüzde 24 ve yalnızca Web sitesinde bulunabilir ürün yüzde 16 ile çekim gücü oluşturuyor. Servisle ilgili tercihleri ise yüzde 32 ile 24 saat elektronik alışveriş imkanı ve yüzde 10 ile daha iyi müşteri hizmeti belirliyor.

Davranışları teknoloji bilgisi belirliyor
MasterCard Tüketici Araştırması’na göre birçok tüketici teknolojiyi olumlu bir yaşam kriteri olarak görüyor. Yarıdan fazla bir kesim teknolojinin günlük yaşamlarına büyük katkı sağladığını belirtiyor. Fakat yalnızca küçük bir grup teknolojiyi “ilk deneyen” olmak istiyor.
Deneyimli İnternet kullanıcıları teknolojiye çok daha yatkın, ancak yeni kullanıcılar “bekle gör” politikasını benimsiyor. Kullanıcılarının bir bölümü yeni teknolojiler konusunda endişe sahibi. Genel toplamın yaklaşık yarısı yeni teknolojinin önce başkaları tarafından denenmesini tercih ediyor. Dörtte bir oranı temsil eden kesim ise teknolojiye güvenmiyor.