Kenan CAVNAR

 

Danışmanın dediği

Temel yetkinliklerin fırsata çevrilmesi-2

Bu yazı serimizin ilkinde, Temel Yetkinliklerden ve Temel Yetkinliklerin fırsata çevrilmesinden bahsetmiş ve bu sayıda konu hakkında örnekler üzerinde duracağımızdan söz etmiştik. Temel Yetkinlikler deyince akla gelen kişilerden biri olan Gary Hamel; Temel Yetkinliklerle ilgili yapmış olduğu tanımların ardından söz konusu yetkinliklerin fırsatı çevrilmesini; işletmenin çok sayıda ürün çizgisini baz alan sistematik olarak birbirine eklenmiş teknolojilerin ve imalat çıktılarının kombinasyonu olarak ifade etmiştir.
Dilerseniz, Temel Yetkinlikler ve bunların fırsata çevrilmesi konusunda en iyi örneklerden biri olan Honda ile yazımıza devam edelim. Bildiğiniz üzere, Honda’nın temel yetkinlikleri motor ve güç sistemleridir. Diğer rakiplere göre taklit edilmesi güç ve geleceğe yönelik kaldıraç olabilecek özelliği nedeniyle rekabette Honda’nın farklılaşmasına da etkisi büyük. Temel Yetkinlik bazlı bakış açısı işletmelerin yeni iş modelleri ile tanışmaları açısından önemli bir avantajı da sağlamakta. Motor ve Güç Sistemleri konusunda öne çıkan Honda’nın buna bağlı olarak Hamel’ın tarifinde olduğu gibi, Çim Biçme Makinesi, Elektrikli Testere, Bahçe Traktörleri, Deniz Motorları, Jeneratör, Kar Motosikleti vb. gibi diğer iş modelleri geliştirmesi, yani motor ve güç sistemlerini kaldıraç olarak kullanması müşteriye sağlayacağı faydayı arttırmanın yanında rekabet avantajı sunması açısından da önemlidir.
Tüm bu avantajların yanında Temel Yetkinliklere odaklanma; yukarıda saydığımız avantajların yanında, rakiplere karşı hız, esneklik ve yalınlık da kazandırmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, Temel Yetkinliklerin anlamlı bir rekabet avantajı sağlaması gerekliliğidir. Örneğin, Black & Decker firması küçük elektrik motorları ve şarjlı piller üzerine temel yeteneğe sahiptir. Firma, Temel Yetkinlik bakış açısı ile bu özelliklerini kaldıraç etkisi olarak kullanmış; küçük elektrikli mutfak aletleri, minyatür süpürgeler ve şarjlı fenerler üretmede çok başarılı olmuştur. Çeşitlendirme stratejilerinde temel yetkinlikler üzerine yoğunlaşmanın ve bunları destekleyen yeni iş modelleri oluşturmanın örnekteki gibi başarılı olması kaçınılmazdır.
Yetenekler taklit edilemez olmalıdır. Eğer taklit edilebilir is,e bundan uzun dönemli rekabet avantajı elde etmek mümkün gözükmemektedir. Bu sebep, Temel Yetkinlik dediğimiz şey ya tek olmalı ya da taklit edilmesi çok güç olmalıdır. Örneğin Canon firması kullandığı teknoloji ve mühendislik sayesinde ürettiği ürünlerde dünyanın bir numarasıdır. Aynı anda faaliyet gösteren firmalarda bu alanlarda başarılıdırlar, fakat Canon tartışmasız bunların içerisinde en iyisidir.
Şimdi sorulması gereken soru şu: Geleceğin en heyecanlı pazarlarında yer almak için hangi yeni temel yetkinlikleri inşa etmeliyiz? Yok Edici İnovasyonlar yazımızda ifade ettiğimiz gibi, taklit edilmesi en zor olan üstünlükler, becerilerin karmaşık bir bileşimi üzerine kurulu olanlarıdır. (bkz. Apple iPhone) Bu türde ortaya çıkan yetkinlikler veya inovasyonlar, mevcut ürünlerin ve işin çok ötesine şirketleri götürebilirler. Bunu başarmada kullanılan yöntemlere; Yok Edici İnovasyonlar ve Temel Yetkinliklere değindik. Sonraki sayımızda “İş Modeli”ni yani, bir işin nasıl değer yarattığı ve parayı nasıl kazandığının hikayesini ele alacağız.
Kaynak: Arman Kırım (Yeni Dünyada Strateji ve Yönetim, Krizden Nasıl Çıkarız?)
Gregory G. Dess, Strategic Management, Mc. Graw- Hill
Sevgiyle kalın.