TORONTO - Kanada / 15 Ağustos 2003

14.8.2003 tarihinde, Toronto, Kanada saati ile 16:10’da Kuzey Amerika’daki 50 milyon kişiyi etkileyen ve 15 saat süren bir elektrik kesintisi yaşandı. Tarihteki en büyük kesintide ben de Kanada Toronto’daydım.
Saat 16:30 gibi arkadaşlar elektriklerin kesildiğini söylediler. Ben de; “Bana Türkiye’yi aratmıyorsunuz, bizde de elektrikler kesilir. Demek ki burada da kesiliyormuş” derken, Kuzey Amerika’da elektriklerin kesik olduğunu öğrendik.
İlk akla gelen terörist bir eylem olup olmadığı idi. Yapılan açıklamalara göre eğer üç saat içerisinde elektrikler gelmez ise, askeri birlikler şehirlere girerek güvenliği sağlayacaklardı. Bilahare terörist bir eylem olmadığı açıklanınca herkes bu konuda rahatladı.
Yaşam felç oldu. Elektriğe ne kadar bağlı olunduğu ve geçtiğimiz dönemlerdeki olaylardan ders alınmadığı ortada. Amerikalılar Kanada’yı, Kanadalılar Amerika’yı suçladılar ancak sonunda sorunun Amerika Ohio’daki santraldan kaynaklandığı ve kendisini arıza olduğu sırada sistemin dışına çıkarmadığı için tüm sistemin çöktüğü açıklandı. Kuzey Amerika’da tüm elektrik şebekesi birbirine bağlı ve bu arıza esnasında Kuzey Amerika’nın en büyük enerji üreten santrallarından birisinin Niaga civarındaki elektrik üretiminin çökmesi sonucu problem uzun sürdü. Kanada, dünyada atom enerjisi santralları açısından en önde gelen ülkelerden birisi olmasına karşın santralların devreye girmesinin uzun sürmesi de bir başka etken oldu.
Benzin istasyonları, kredi kartları, yiyecek satan dükkanlar, lokantalar çalışmaz oldu. Yollarda kalan otomobilleri hemen hemen her yerde görmek olası idi. Mum sadece romantik ortam sağlamak ya da dekor amaçlı kullanıldığı için evlerde bulunmuyordu. Ayrıca yerel idareler sürekli olarak radyodan anonslarla mum yakılmamasını, el feneri kullanılmasını yangına karşı önlem olarak duyuruyorlardı. Maalesef korktukları da oldu ve bir iki yerde mum alevinden çıkan yangınlar sonucu yaşamını yitirenler var.
Havaalanları durdu, uçak seferlerinde sorunlar yaşandı. Metrolarda ve asansörlerde insanlar kaldı.
Kredi kartları ve otomatik para çekme makinaları çalışmadığı için alışveriş sorunları başladı. Elektrikler geldiğinde nakit çekmeye başladı insanlar.
Yüksek binalarda yaşayanlar evlerine çıkamadı (şehir merkezlerinde elli altmış katlı binaların normal olduğunu düşünürseniz). Cam, pencere açma olanakları olmadığı için gökdelenlerde sıcaklık yükseldi.
Cuma günü sabaha karşı elektrik geldiğinde kimse sevinemedi çünkü yetkililer talebin karşılanamayabileceğini, bunun için bazı bölgelere dönüşümlü olarak elektrik verileceğini söylüyorlardı. Ayrıca su şebekesinde de sorunlar olabileceği, su tüketiminde de tasarruf edilmesi gerektiği bildiriliyordu. Normal düzene dönülene kadar otomobillerin yıkanmaması, çimlerin sulanmamasını önerdiler. Pek çok yerdeki oto yıkama birimleri kapandı.
Pek çok işyeri Cuma günü açılmadı. İnsanlar benzin istasyonlarının önünde uzun kuyruklar oluşturdular. Mağazalarda ve benzin istasyonlarında yedek yakıt almak için kullanılan bidonlar bitti. El feneri satışları tavana vurdu ve bulunmaz oldular. Yiyecek stoklamaya başladı insanlar.
Mobil telefon şebekeleri başlangıçtaki üç dört saatlik bocalamadan sonra normal çalışma koşullarına geri döndüler.
Hava sıcak olduğu için klimaların çalışmaması hastaları ve yaşlıları etkilemeye başladı.
Komşular birbirlerini tanımaya başladı. Elektriklerin kesik olduğu gece; evlerin arka bahçelerinde mangal yapan, sohbet eden insanlar çoğunluktaydı. Yetkililer, 2004’ün Mayıs ayında nüfus patlaması yaşanacağını tahmin ediyorlar.
Bu arada devlet kuruluşlarından çalışmasını donduranlar oldu. Yaklaşık 1 hafta kadar bu önlemler devam etti. Bu sürede şehir elektriğine dönmeyen ve jeneratörle çalışan kuruluşlar var. Büyük bir olasılıkla dört beş gün sonra (elektrik kesintisinden onbir gün sonra) dönecekler.
Elektrik geldiğinde güvenlik güçleri elektriklerin kesik olduğu dönemde asayişin sağlanmasında gösterdiği işbirliğinden ve ciddi vakaların olmamasından dolayı kent halkına teşekkür ettiler.
Herkesin merak ettiği, elektrik talebinin ve kullanımının ne seviyede olduğu idi. Elektrik şirketinin İnternet sayfaları en çok izlenen sitelerden birisi oldu.
Gazete, radyo ve televizyonlarda röportajlar devam ediyor; insanların elektrik kesintisi esnasında ne yaptıklarını ve ardından ne yapmaya devam ettiklerini anlattıkları. Medyaya inanılmaz sayıda malzeme oluşmuş durumda.
Bu tür bir olaya hazırlıklı olmadıkları görünüyor. Umarım gerekli önlemleri alırlar da, ileride bu sorunlardan daha çabuk çıkabilirler. Yoksa işleri çok zor. Umberto Eco’nun bir eserinde dediği gibi “Kıyamet, elektrik kesintisinden doğacak” kehaneti ne derece doğru? İnsan, bu, bir saldırı sonucu olsa ne olurdu diye düşünmeden de edemiyor.
Bir sonraki yazıda buluşuncaya değin, esen kalın. Sağlık, başarı, mutluluk ve barış sizlerle birlikte olsun. “Bilgi paylaşıldıkça büyür” görüşünden yola çıkarak, düşüncelerinizi iletin, paylaşın.

Yukarı çıkmak için lütfen tıklayın