Türkçe'miz uzaya…

MİLLİ Güvenlik Kurulu ve Savunma Sanayisi İcra Komitesi'nde görüşülen Türkiye Ulusal Uzay Programı'na göre, Türkiye'de 2008'de astronot yetiştirme programı başlatılacak. 2015'te ise, uzaya ilk Türk astronot gönderilmesine yönelik çalışmalar yapılacak. Bu durumda şöyle bir soru dil gönüllülerinin kafasını kurcalıyor: “Türk astronotlara ne diyeceğiz?”

Konuyla ilgili bir anket hazırlayarak, küçük de olsa bir çalışma başlatan (turkcesevdalıları.com) grubu bakın neler anlatıyor, ne yorumlar yapıyor.

Amerikalılar ve İngilizler uzaya gidenlere ‘astronot', Ruslar ‘kozmonot', Çinlilerin ise ‘taykonot' demektedir. Bu durumda aklıselim sahibi her Türk, “ Kendi uzay adamımızı Amerikalıların, Rusların veya Çinlilerin diliyle adlandıracak değiliz. Biz de uzay adamımızı kendi dilimizden bir kelimeyle adlandırmalıyız.” diyecektir, demelidir düşüncesindeler.
Türkçe Sevdalıları olarak, ağ sayfalarında bu konuyla ilgili bir sormaca (anket) yapmışlar. “Aşağıda sonuçlarını vereceğimiz sormaca sonuçları, bizi yanıltmadı. Hâlâ sağduyulu insanlarımız varmış, bunu bize gösterdi” diyorlar.

Soru: Türk astronotlara ne denilsin?

Cevaplar:
Gökmen (75 Kişi oy vermiş; %30)
Uçman (4 Kişi oy vermiş; %1)
Göker (7 Kişi oy vermiş; %3)
Göktürk (141 Kişi oy vermiş; %57 )
Gökçen (3 Kişi oy vermiş %1)
Astronot (20 Kişi oy vermiş %8)

Katılım: 250 kişi
( www.turkcesevdalilari.com )

‘Gökmen' TDK sözlüğüne göre, halk ağzında ‘mavi gözlü kimse' anlamında kullanılıyor. ‘Uçman' kelimesi de 1930'lu yıllarda ‘tayyareci, pilot' kelimeleri karşılığında önerilmiş; ama tutulmamıştı. Yalnız, bu sözcüklerde geçen “-man, -men” ekini İngilizce'de adam anlamına gelen “man” kelimesiyle karıştırmamak gerek. Bu ek, Türkçe'mizde var olan; Türkmen, Karaman, Kölemen gibi boy isimleri yapan, bunun yanısıra, öğretmen, uzman, teğmen gibi meslek isimlerinin oluşumuna da yardımcı olan bir ektir.

Sormaca sonuçlarında "Göktürk " önerisi ağır bassa da, önerinin Türklerde bir boy adına karşılık olarak kullanılması nedeniyle, "Gökmen " kullanımının daha isabetli olacağı kanaatindeler. Bu kullanımın, TDK ile de birlikteliği sağlayacağı için daha da etkili olacaktır düşüncesindeler.

Türkçe gönüllülerinin ve milletimizin bu konuda şahsîliği bir yana bırakıp, bu ortak kullanımı benimseyecek ve kullanacak özveriye ve mensubiyet duygusuna sahip olduğuna inanıyorlar. Astronot için “Gökmen kelimesinin kullanılmasında ve bu sözün yaygınlaşmasında Hava Kuvvetleri Komutanlığı, ilgili kuruluşlar ve özellikle de basınımızın tutumu da çok önemli olacak. Birimiz hepimiz, hepimiz dilimiz için…