Kenan CAVNAR

 

Danışmanın dediği

Temel yetkinliklerin fırsata çevrilmesi

Bir önceki sayıda değindiğimiz “Yok Edici İnovasyonlar” başlıklı yazımızın son cümlesinde şu ifadeyi kullanmıştık. Yok edici İnovasyonlar kapsamına dahil olabilecek ürün veya hizmetlere ulaşabilmenin en iyi yolllarından birinin de şirket “Temel Yetkinlikleri” olduğunu belirtmiştik. Temel Yetkinlikleri, bir şirketin kendisine rekabetçi üstünlükler sağlayan ve müşterilere özel değer olarak yansıyan becerilerin bütünü olarak tanımlayabiliriz.
Gary Hamel’e göre; strateji oluşturmanın başlangıç noktası, şirketin temel yetkinliklerinin anlaşılması olmalıdır. Bu yetkinlikleri kullanmanın şirkete kazandıracağı önemli faydalar bulunmaktadır. Temel Yetkinlikler, müşteriler için değer yaratır ve büyük ölçüde şirketin kendisine özgüdür. Ayrıca şirketin bugünkü pozisyonunda önemli bir role de sahiptir.
Şimdi yazacağım maddeye dikkat edelim, zira bana göre ‘Temel Yetkinlikler’in yukarıda saydığımız faydalarına ek olmasının yanında, iş modeli oluşturması açısından da önemlidir. Temel Yetkinlikler, yeni ürünlere, pazarlara ve iş kollarına girmek için kaldıraç olarak kullanılabilirler. Çünkü Temel ‘Yetkinlikleri’ bilmek, çok daha iyi stratejik seçimler yapabilmeyi, etkin kararlar alabilmeyi ve fırsatları herkesten önce görebilmeyi sağlar.
Yukarıdaki ilk tanımdan hareketle Temel Yetkinliklerin bilinmesi, şirketin kendisine rekabetçi üstünlük sağlaması ve bunların zor taklit edilmesi gücünü de beraberinde getirir. Eğer şirket ürün veya hizmeti müşteriye rakiplerden çok farklı bir yarar haline dönüşüyorsa, rakiplerin taklit etmesi zorsa ve başka alanlarda da uygulanabilirliği varsa temel yetkinliktir. Üstelik Temel Yetkinlikler, inovasyonun temel taşları da olabilir. Temel yetkinliklerin net bir şekilde belirlenip anlaşılması ve yönetilmesi rekabet üstünlüğünün sağlanmasında ve şirket çalışanlarının bu üstünlüğü sürdürülebilir kılmasında etkilidir.
Bu noktada her bir Temel Yetkinliğin şu dört testten geçmesi gerekmektedir:
1- Orantısız Katkı: Temel Yetkinlik müşteri veya iş modelimize çok yüksek katkıda bulunabilir mi?
2- Koruyabilirlik: Taklit edilmesi zor mu?
3- Farklılaşma: Biz dünyada alanında en iyi olan birkaç şirketten biri miyiz?
4-Geleceğimiz açısından kritik: Temel Yetkinlik geleceği kurmada kaldıraç olabilir mi?
Tabi bu yaklaşım ve soruların müşterilerin bugünkü ve gelecekteki öncelikleri ile uyumluluk göstermesi gerekir. Böylece şirketler hangi yeni pazarları yaratabileceği üzerinde durabilirler. Daha önce çok iyi olduğumuz ve fark yarattığımız ürün veya hizmetlerle bütünleşik olacak şekilde henüz hiç sunmadığımız ve henüz belirtilmemiş olan bir ihtiyaç üzerine strateji oluşturmak gibi. Bu şekilde mevcut ürün bilgisi ile yepyeni fırsat alanları yaratılabilir. Temel Yetkinlikleri fırsata çeviren şirketler, müşterilerin henüz ifade etmedikleri ihtiyaçları (dillendirilmemiş müşteri ihtiyaçları) onlardan önce fark edebilen şirketlerdir.
Bir sonraki sayımızda, Temel Yetkinliklerin fırsata çevrilmesi üzerine başarılı olmuş birkaç örnek paylaşıp, yeni dönem eğilimler ve bunlarla ilgili oluşturulabilecek stratejiler üzerinde duracağız.
Kaynak: Arman Kırım (Yeni Dünyada Strateji ve Yönetim, Krizden Nasıl Çıkarız?)
Sevgiyle kalın.