“Irak’ın yeniden yapılanmasında Türkiye de fayda sağlayacaktır”

Fatma Ağaç

Nortel Networks Netaş Genel Müdürü M. Sait Gözüm, Türkiye’nin güçlü bir devlet olduğunun altını çizerek, Irak’ın yeniden yapılanmasında şu ya da bu şekilde Türkiye’nin de faydalanacağını belirtti.

M. SAİT Gözüm, Irak’ın yeniden yapılanmasında telekomünikasyon şirketlerinin önemli rol oynayacaklarını, Türkiye’nin bundan ne kadar istifade edeceğinin Türkiye’nin ne derece rol alacağına bağlı olduğunu kaydetti. Gözüm, “Bu faydalanmanın ne derece olacağı ABD ile İngiltere’nin orada yeni kuracakları hükümetle yapılacak anlaşmalara bağlı. Tabii ki bu devletler kendi firmalarına öncelik vereceklerdir” diye konuştu.
2003’de dünya ve Türkiye’deki telekomünikasyon sektörünün durumunu “Telepati”ye değerlendiren Gözüm, Türkiye’de 2000 senesinden 2003’e kadar yüzlerce operatörün rekabet ortamında kaybolduklarını dile getirdi. 2004’e kadar telekom operatörleri arasında konsolidasyondan söz edilebileceğini belirten Gözüm, “Demek ki bu operatörlerin bir kısmını 2003’de de göreceğiz, ancak bunların bir kısmını 2004’de göremeyebiliriz” dedi. Operatörlerin başka bir firmaya katılmamak, iflas etmemek için neler yapmaları gerektiğine değinen Gözüm, bu kuruluşların gerçekçi olmaları gerektiğinin altını çizdi. Operatörlerin piyasalarına bakıldığında, sabit dünyada yavaş yavaş abone kaybı olduğuna işaret eden Sait Gözüm, “Mobil dünyada artış var. Fakat bu artışla beraber abone başına gelirler düşüyor” dedi. Gözüm konuşmasını şöyle sürdürdü:“Sektördeki yurtdışı gelişmeler yurtiçini etkiliyor. Telekom sektöründe yurtdışına bakışımızı ikiye ayırabiliriz; biri telekom sektöründe çalışan operatörler ve üreticiler,
ikincisi de telekom sektörüne destek veren finansal sektör. Operatörler alıcı konumundalar, bu alıcıları destekleyen finansörler var. Finansörler 2000 senesine kadar operatörleri yoğun bir biçimde destekliyorlardı. Bu nedenle dünyada telekom sektörüne inanılmaz bir güven vardı ve fırsatlar dünyası olarak bakılıyordu. Bu şimdi tarih oldu. Finans dünyasının telekom sektörüne olan güveni bıçak gibi kesildi. Yüzlerce milyar dolarlık yardımlar operatörler dünyasına aktarılmaz hale geldi. Bunun 2003 ve 2004’te de devam edeceğini söyleyebiliriz. Finans dünyasının eli sıkılığı devam edecek. Ne zamana kadar? Bu, operatörlerin durumuna bağlı. Operatörlerin pek çoğu çok ciddi borç içindeler. Rakamlara baktığınızda France Telecom, British Telecom, Deutsche Telecom oldukça ağır borç altındalar. Bu da operatörleri yeni atılımlar konusunda temkinli olmaya hatta yatırım yapmamaya itiyor. Finans dünyasından da para gelmiyor. Dolayısıyla operatörlerin kendi yağlarıyla kavrulmaları gibi bir durum ortaya çıkıyor. Kendi yağlarıyla kavrulmalarındaki esas hedef de bir an önce borçlarını ödemeleri ve bunu yapabilmeleri için de operasyonlarını daha sağlıklı hale getirmeleri. Bunu yapacak olanlar var, yapamayacak olanlar var. Yapabilenler ne ala, yapamayanlar borç ağırlığı altında kaybolacak. Örneğin İngiltere’de bir anket yapmışlar. İngiltere’deki telefon abonelerinin yüzde 7-8’i tek hatta sahip değil. Abonelerin yüzde 10’una ‘Telefon numaranı ver’ denildiğinde, mobil telefon numarası veriyor. Yani mobil numara abonenin bir numaralı telefonu olmuş durumda. Durum böyle olunca sabit operatörler mobildeki artışı da hesaba katmak zorundalar. Ama hala gelirlere bakıldığında; oyuncuların gelirlerinin çok önemli bir kısmı sabit hatlardan geliyor. ‘Artık sabit telefon öldü’ denemez, orada çok ciddi bir nakit ve kar girişi var. O zaman operatörlerin yapması gereken şey; müşteriyle olan ilişkileri, müşteri ilişkileri yönetim sistemlerini geliştirmeleri, katma değerli hizmetleri, gelir arttırıcı promosyonları çoğaltmaları.”

Gözüm:
“2003 ve 2004 zor olacak”

Nortel Networks Netaş Genel Müdürü M. Sait Gözüm, 2003 ve 2004’ün zor olacağını dile getirerek, üçüncü kuşakta arzu edilen gelişmelerin yaşanamayacağını ileri sürdü. 2003-2004’de sabit operatörlerin abone başına düşen gelirlerinin yoğun bir şekilde artacağına dikkat çeken Gözüm, mobil operatörlerin de abone başına gelirleri artıracak katma değerli hizmetlere ağırlık vermelerinin gerekeceğini kaydetti. Mobil operatörlerin ayrıca, müşteri ile ilişkilerdeki sistem yönetimi tarzlarını değiştirmeleri gerektiğine işaret eden Gözüm, “Müşteriye daha yakın olmaları gerekiyor” şeklinde konuştu. Gözüm, mobil operatörlerin üçüncü kuşak, GPRS gibi unsurları da devreye sokarak veri haberleşmesini arttırmaya çalışacaklarını kaydetti.