Oyundaki devrimin Türkiye’deki adı Sobee

Cenk Yapıcı

2001 yılında Mevlüt Dinç tarafından kurulan Sobee, Türk Telekom ile birlikte oyun sektörüne canlılık katıyor.
Türk Telekom ve Sobee çatısı altında geliştirilen “I Can Football” oyunu dünyada ücretsiz olarak sunulan ve halı saha kültürünü İnternet ortamına taşıyan bir proje. Sobee Kurucusu Mevlüt Dinç ile yapmış olduğumuz görüşmede; “I Can Football” oyununun bu sektöre yönelik etkilerini, dünyadaki oyun sektörü pazarının gelişimini, Türkiye’nin oyun sektörü pazarına yönelik gerçekleştirmesi gereken çalışmaları ve konumunu konuştuk.

Mevlüt Bey, bize biraz kendinizden, oyun sektörüne yönelik çalışmalarınızdan ve Türk Telekom ile gerçekleştirdiğiniz çalışmalardan bahseder misiniz?
1983 yılından başlayarak oyun sektöründeki çalışmalarımı sürdürdüm. Oyun sektörüne yönelik çalışmalarıma ve kariyerime İngiltere’de başladım. Benim İngiltere’deki oyun sektörüne giriş tarihim ile oyun sektörünün başlangıç tarihi hemen hemen aynı yıllara denk gelmekteydi. Çalışmalarımı İngiltere’de 2000 yılının sonuna kadar dünya çapında profesyonelce sürdürdüm. 2000 yılından sonra Türkiye’ye dönme kararı aldım. Almış olduğum bu kararın asıl amacı İngiltere’de edinmiş olduğum bilgi birikimi ve tecrübelerimi Türkiye’deki oyun sektörünü canlandırmak adına sunmaktı. Kariyerimin en üst noktasında iken Türkiye’ye gelmiş bulunuyorum. Belki daha önce gelmiş olsaydım, bu kadar sabırlı ve kendime güvenerek çaba sarf edemeyebilirdim. 2000 yılından Türk Telekom grubuna katılana kadar geçen 8 senelik süre zarfında oldukça çok mücadele verdim. Türkiye’de oyun sektörünün gelişmemesinden dolayı oyun sektörünün değeri bilinmiyordu. Bütün olumsuzluklara rağmen oldukça yol aldık. Yaptığımız çalışmaların ilerlediğini gösteren en önemli örnek, Türk Telekom gibi bir devin ilgisini çekebilmemiz olmuştur. Tabii ki bu noktada Paul Doany’nin ileri görüşlü olmasının çok önemli katkısı olmuştur. Türkiye’ye gelirken gerçekleştireceğim çalışmalar için İngiltere’den 2 tane arkadaşımı da beraberimde getirmiştim. Çünkü yapmış olduğum araştırmalar sonucunda, Türkiye’deki sektörün yeterli olmadığıydı. Gerçekleştirdiğimiz öz verili çalışmalardan sonra buradaki bütün çalışmalarımızın tamamının yerli yetenek ve emekten oluştuğunu söyleyebiliriz.

Türkiye’deki oyun sektörü ile ilgili görüşleriniz nelerdir? 
Ben henüz Türkiye’de oyun sektörünün varlığından bahsetmenin erken olduğunu düşünüyorum. Ama tabii ki Türkiye’de belli ölçülerde bir oyun pazarının bulunduğu söylenebilir. En azından şu anda ağ üzerinden oyun oynayan 10 milyonun üzerinde bir oyuncu kitlesine sahibiz. Bu kitlenin oldukça büyük olduğunu söyleyebiliriz. Türkiye’nin oyun potansiyeli oldukça yüksek seviyelerde. Biz Türk Telekom ile birlikte bu potansiyeli en iyi şekilde devam ettirmeye çalışıyoruz. İlerleyen zaman içerisinde çok daha büyük hamleler ve adımlar atacağımızı söyleyebilirim.

Türk Telekom gibi bir dev firmadan almış olduğunuz teklif sizde nasıl bir heyecan uyandırdı?
Bu konuda kariyerimin çok ilginç olduğunu söyleyebilirim. Ben kariyerimin ilk profesyonel oyununu İngiliz Telekom devine sattım. Şimdi ise, kariyerimi kendi ülkemdeki Telekom devi ile sürdürüyorum. Türk Telekom’un atmış olduğu adımı çok önemli olarak görüyorum. Bu sayede oyun sektöründe ülkemizin önünün açılacağını ve pazarda söz sahibi olacağını düşünüyorum.

Şu anda aktif olarak oynanabilen hangi oyunlar mevcuttur?
Şu anda, hali hazırda oynanabilen 4 tane oyunumuz mevcut. Bunlardan bir tanesi ağ üzerinden oynanabilen “Futbol Menajer” oyunumuz. Bu oyun, dünyanın ilk ağ üzerinden oynanabilen menajerlik oyunu. Bu alanda bilindiği üzere en büyük menajerlik oyunu Championship Manager’dir. Biz “Futbol Menajer” oyunumuzu, “Championship Manager” oyunundan çok daha önce geliştirdik. Gerçekten bu oyun benim gurur duyduğum ürünlerden bir tanesi. Biz “Futbol Menajer” oyununu, o zamanlar İTܒde öğrenci olan Özgür Soner arkadaşımla birlikte geliştirdik. Şu anda Özgür arkadaşım Sobee’nin İş Geliştirme Müdürü olarak görev almakta. Aynı zamanda Semih Saygıner ile bilardo oyunu geliştirdim ve yine söyleyebilirim ki, dünyanın en iyi bilardo oyunu. Bu oyunu ilerleyen zaman içerisinde daha yüksek noktalara taşıma gibi çalışmalarımda söz konusu olacak. Ayrıca Türkiye’nin ilk ve tek devasa çevirim içi olarak oynanabilen “İstanbul Kıyamet Vakti” oyunumuz mevcut. Bu oyun, aynı anda binlerce insanın eş zamanlı olarak İnternet üzerinden etkileşimini sağlamakta. Oyunun tamamen Türkçe olması, İstanbul’un tarihi ve kültürel mekânlarını konu etmesi ve bu uygulamaları başarılı bir şekilde sunması çok gurur verici. Geçen sene “Discovery Channel”ın oyun için yapmış olduğu belgesel tadındaki tanıtım filmi, oyunun başarılı olduğunun en güzel göstergesidir. Bence oyun, gerçek mekânların birebir kullanıldığı dünya üzerindeki ilk oyundur. Şu anda 500 bini aşkın kullanıcı sayısına sahiptir. Son olarak çalışmaları devam eden ve 34. Compex fuarında tanıtımı gerçekleştirilen dünyada ilk çevirim içi olarak 11’e 11 maç yapma imkânı sağlayan “I Can Football” oyunumuz bulunmakta. Bütün zorluklara rağmen, İngiltere’de olduğu gibi Türkiye’de de ilklere imza atmaya devam ediyoruz.
Ayrıca Türk Telekom ile yapmış olduğumuz işbirliğinden daha önce, Citroen Türkiye adına C4 robot oyunu gerçekleştirmiştik. Bu oyun, tanıtım amaçlı olarak tasarlamıştı. Fakat 7-8 haftalık bir süreç içerisinde oyun 700 bini aşkın kullanıcıya ulaştı. Bu oyun da tamamen Türkçe ve Marmara bölgesi birebir modellenip oyuna dâhil edilmişti. Oyunun kısa sürede yüksek talep almasından dolayı, bu talebi buradaki sunucularla karşılayamamıştık. Bunun üzerine yurt dışındaki sunuculardan faydalanarak ihtiyacı karşılamak yoluna gitmiştik. Dolayısıyla oyun yurt dışındaki oyun severlerin de ilgilisi çekti. Birçok insan oyunu oynamak istedi ama, bu noktada biraz zorlandılar. Oyunun Türkçe olmasından dolayı yurt dışındaki oyun severler zorluk çektiler. Bunun üzerine biz oyun severlerden İngilizce dil desteği geliştirilmesi için yüzlerce geri dönüş aldık. 5 ülkede oyunla ilgili sayfalar açıldı ve kullanıma sunuldu. Biz bu sayede, dünyaya birkaç tane Türkçe kelime öğretmeyi bile başardık. İşte bu tür çalışmalar oyunun gücünü görebilmemiz için çok etkili oluyor.

“I Can Football” oyununuzun detaylarını anlatabilir misiniz?
“I Can Football” un şu anda mobil telefonlarla aktivasyonu gerçekleştirilmiş 58 bin kullanıcısı mevcut. Burada üyelik aktivasyonlarının mobil telefonlar üzerinden gerçekleştiği özellikle belirtmek isterim. Dünyada ilk defa kullanıcı adının mobil telefon numarası olarak kullanıldığı ve üyeliklerin gerçekleştiği bir oyun. Bu sayede üyelerimiz için daha kullanışlı ve rahat bir ortam sağlayabiliyoruz. Takdir edersiniz ki, çok kullanıcılı oyunlarda oyun düzenini ve ortamını yönetmek çok kolay değil. Bu platformlar da çok fazla insanın etkileşimi söz konusu. Bu kadar çok insanı sanal ortamda idare edebilmek çok zor. Etkinleştirmeyi mobil numaralar ile gerçekleştirmemizin en büyük sebebi de güvenlik. Eğer biz e-posta yöntemiyle üyelik gerçekleştirseydik, bilindiği üzere e-posta adreslerinin ücretsiz olması sebebiyle, oyundan ceza alan kullanıcı bir başka e-posta adresiyle, bir başka kimlikle tekrardan oyuna dâhil olabilirdi. Fakat mobil telefon üzerinden üyelik gerçekleştirdiğiniz zaman, kullanıcının hemen gidip telefon numarasını değiştirmek gibi bir zahmete girmesi çok kolay değil. Bu sayede biz müşterilerimize daha güvenli ortam sağlayabiliyoruz ve ayrıca bu uygulamayla, müşterilerimizin de bize olan güvenini görmekteyiz. Tabi ki ilerleyen zamanda oyun için geliştireceğimiz bir takım uygulamalar olacaktır. Bu uygulamalar küçük ödemeler karşılığında müşterilerimizin hizmetine sunulacak ve mobil telefonlar üzerinden satın alınması daha hızlı ve kolay olacak. Sanal ortamda birçok uygulama ve hizmet geliştirebilmeniz mümkün. Ama biz oyunun genel kalitesini ve akışını etkileyecek uygulamalardan kaçınıyoruz. Oyunda para unsuru kullanılarak bir oyuncunun bir başka oyuncudan daha iyi olmaması gerektiği inancındayız. Çünkü oyunlar yetenek gerektiren uygulamalardır. Ama tabi ki, kullanıcılardan daha çok oyun oynayan, daha çok zamanını ayıran ve çabalayan oyuncular bu özverilerinin karşılığını almalılar. Oyun içerisinde çeşitli sevinme türleri mevcut. Oyuncularımız gol attıktan sonra birçok sevinme türünü kullanabilecekler. İlerleyen zamanlarda da bu tür uygulamalar arttırılacaktır. Örnek olarak, ilerleyen zamanda kol bastı ve benzeri uygulamaları kullanıcılara sunacağız. Ufak ücretler karşılığında kullanıcılarımız kendilerine özgü sevinme türleri elde etmiş olacaklar. Bu sayede oyuncularımızı farklılaştırma yoluna gideceğiz. Oyun severlerin TTNet abonesi olmak gibi bir zorunlulukları da yok. Tamamen ücretsiz olarak üye olabilir ve oyunu oynayabilirsiniz. Oyun için şu anda İngilizce dil desteği kısmen mevcut. Önümüzdeki günlerde yurt dışındaki kullanıcılar için dil desteğini, öncelikle İngilizce olarak 1-2 ay içerisinde sunacağız. Ayrıca, yurt dışında oyunu yayınlamak isteyen firmalarla da görüşmelerimiz devam ediyor.

Türkiye’deki genç nüfusun oyun sektörüne yönelik ilgisini ve pazara yönelik çalışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ülke olarak genç nüfusa sahip olduğumuz doğru ama, bu gençleri nasıl yönlendirdiğimiz tartışma konusudur. Elimizdeki gençlerini değerlendirerek ve zamanında çalışmalar gerçekleştirerek faydalar elde edebiliriz. Ben şu an için genç nüfusu değerlendirip harekete geçirecek proje ve planlamalar göremiyorum. Dünyada var olan oyun sektörünün önemini görüp biran önce gençlerimizi bu tarafa doğru yönlendirmeliyiz. Çünkü oyun sektörünün genç beyinlere ihtiyacı var. İngiltere oyun sektörünün önemini görüp 2001 yılında üniversitelerde oyun programlama ve tasarım bölümleri açtı. 2009 yılının sonuna doğru geldiğimiz şu günlerde İngiltere’deki bölümlerin bütün üniversitelere yayıldığını görebiliyoruz. Amerika ve diğer ülkelerde de bu çalışmaları görmek mümkün. Özellikle İrlanda örneğini ele alırsak durumun ciddiyetini daha iyi anlayabiliriz. Ülke olarak bu sektörün önemini görmemiz gerekiyor. Bu sektöre yatırım yapılmasının devlet tarafından desteklenmesi gerekmektedir. Devletin oyun sektörüne yönelik yatırım politikaları geliştirmesi çok önemli. Türkiye’nin çok yüksek bir potansiyele sahip olduğunu ve bunu değerlendirmemiz gerektiğinin altını önemle çizmek istiyorum. Artı olarak, biz inanılmaz bir tarihe sahibiz. Oyun yapabilmemiz için fazlasıyla kaynağımız var. Fikir geliştirmek bizim için sorun olmamalı. Yeter ki, genç nüfusun önü açılsın ve desteklensin. Türkiye’ye geldim geleli elimden geldiğince üniversitelere gitmeye çalışıyorum. O ortamlarda bulunup gençlere, biriktirdiğim bilgi birikimimi ve tecrübelerimi aktarıyorum. Ama en çok hayal kırıklığının olmamasına özen gösteriyorum. Çünkü insanlar hayal kırıklığına uğradıkları zaman bu konuda çok fazla enerji kaybediyorlar. Hayal kırıklığı insanlarda telafisi olmayan durumlara sebep oluyor. Bu konuda çok hassas olmaya özen gösteriyorum. Her zaman dediğim gibi Türkiye’nin yüksek bir potansiyele sahip olduğuna inanıyorum. Düzgün politika ve stratejiler ile oyun sektörünün inanılmaz boyutlara geleceği inancındayım.

Mobil ortamdaki oyunlar ile ilgili görüşleriniz nelerdir?
Benim mobil dünyaya genel olarak ilgim her zaman aktiftir. Ancak mobil dünyadaki oyunlarla konsollarda oynanan oyunlar arasında çok fark var. Mobil telefonlara oyun üretmek bizim için problem sayılmaz ama ben mobil telefonları oyun dünyasına farklı şekillerde sokmayı düşünüyorum. Bizim gerçekleştirdiğimiz oyunlar çok büyük kitleleri etkileşime soktuğu içi,n bu etkileşimi arttırmak adına mobil telefonları da dâhil etmek istiyoruz. Örneğin; “I Can Football” da gerçekleşecek müthiş bir final maçını, 3. Nesil teknolojisinden yararlanarak canlı olarak sunmak istiyoruz. Ayrıca gerçek hayatta olan “Goller Cepte” uygulamasını, “I Can Football” oyunu içinde gerçekleştirmeyi düşünüyoruz. Biz oyunlarımızın sosyal boyutunu da göz önünde bulundurarak yeni uygulamalar gerçekleştireceğiz.

İşte Sobee’nin son harikası I Can Football’un ayrıntıları
I Can Football, İnternet üzerinden oynanan ve oyunculara birbirlerine karşı, 11 kişilik takımlar oluşturarak maç yapma imkânını sağlayan, 3 boyutlu (3B) bir futbol oyunudur.
I Can Football tamamıyla Türk yapımı bir oyundur.

I Can Football bir Web oyunu mudur?
Web oyunları, tarayıcı penceresi içerisinde çalışan, genellikle küçük dosyalar dışında, kurulum gerektirmeyen, basit grafik ve oynanışa sahip oyunlardır. I Can Football, görüntü ve oynanış olarak, sizlere yeni nesil bir 3 boyutlu futbol oyun deneyimi sunar. Web üzerinden oynanan oyunları ile kıyas dahi edilemez.

Modern 3 boyutlu futbol oyunlarına karşı I Can Football'un avantajları nelerdir?
Kaleci dâhil bütün futbolcuları gerçek insanların yönetmesi, gerçeğe daha yakın bir futbol deneyimi yaşamanızı sağlar. Gerçek insanlarla, gerçek rekabet duygusunu yaşamanızı sağlar.
Takımların oyun düzenleri ve oyunun oynanış biçimi, diğer 3 boyutlu futbol oyunları gibi, önceden programlanmış rutinler şeklinde gelişmez. Sahada gerçek insanlar vardır. Yapacakları hareketleri, oyun kurgusunu kısaca her şeyi bu insanlar gerçekleştirir.

I Can Football bir simülasyon mudur? Yoksa bir eğlence mi?
I Can Football'da, futbolda kullanılan hemen hemen bütün hareketler mevcuttur. Bütün futbol kuralları doğru bir şekilde oyuna eklenmiştir.
Başka birçok oyunun aksine, bu hareketleri bilgisayar otomatik yardımlarla size yaptırmaz, sizin yapmanızı bekler. Kısacası oyuncuların bireysel yetenekleri, takım olarak kullandıkları taktikler ve takım oyununda başarılı olmaları, I Can Football'u bir futbol benzeşimi (simülasyon) yapar. Ancak bunun yanında, diğer 3B futbol oyunlarına göre hareket seviyesi daha yüksektir.
Bu anlamda I Can Football, eğlenceli bir benzeşimdir denebilir.

I Can Football ücretli midir?
I Can Football'a üye olmak ve oyunu oynamak ücretsizdir.

I Can Football’u oynamak için gerekli bilgisayar yapılandırması nedir?
64 MB 3B hızlandırıcılı ekran kartı, P4 işlemci, 512 MB bellek, Windows XP veya üzeri işletim sistemi oyunu oynamak için yeterli bir yapılandırmadır.

I Can Football'u oynayabilmek için hangi tarayıcılar kullanılmalı?
I Can Football şu an için Internet Explorer ve Mozilla Firefox tarayıcıları üzerinden çalıştırılabilir.

56 Kb modemle I Can Football oynanabilir mi?
Evet oynayabilirsiniz.

I Can Football her kullanımda kotalı ADSL kullanıcılarının kaç MB’sini harcıyor?
I Can Football, yaklaşık olarak 1 MB/saat veri tüketimine sahiptir. Bu değerlere İnternet bağlantı hızı etki etmemektedir.

I Can Football oynadığım sırada, İnternet üzerinden dosya indirmek, göndermek, radyo dinlemek gibi şeyler yapabilir miyim? Gecikme (Ping, Latency) önemli midir?
İnternet üzerinden dosya indirmek, göndermek, radyo dinlemek vs. gibi olaylar, bağlantıda gecikmeye (latency) yol açar. Bu da oyun içinde topun, oyuncunuzun ve diğer oyuncuların hareketlerini geç algılamanıza sebep olur. Bu, oyunu oynamayı zorlaştıracağından, ICF oynarken İnternet’i mümkün olduğunca boş bırakmak sizin oyun zevkinizin artması açısından önemlidir.

I Can Football oynarken gecikmeyi (latency, ping) nereden öğrenebiliriz?
Oyun sırasında F11 tuşuna bastığınızda sol üst tarafta bazı rakamlar ortaya çıkar. Bu rakamlar içerisinde Latency değeri, gecikme değerini milisaniye cinsinden gösterir.

Hangi gecikme (latency, ping) değerlerinde, I Can Football'u verimli oynayabiliriz?
100-150 milisaniyeden (0.1-0.15 saniye) küçük değerlerde, I Can Football'u rahatça oynayabilirsiniz. Latency değeri 100 'den ne kadar yüksekse o kadar gecikmeli oyun oynarsınız.

Saha içerisinde yer değiştirmek istediğinde “Bu özelliği kullanabilmek için üyelik seviyeniz yeterli değil” diyor. Seviye nasıl artırılabilir?
İleride eklenecek özel üyelik tipleri ile mevki değiştirebilme, davetli odalarda kaptan olabilme, özel karakter tipleri, takım kurabilme gibi özelliklerin yanı sıra, o üyelik tipine özel olarak sağlanan avantajlardan yararlanabileceksiniz. Özel üyelik seçenekleri ile ilgili duyurularımız için ana sayfayı takip edin. Ayrıca I Can Football hesabınızı TTNET ile eşleştirerek bu özellikten (mevki değiştirme) ücretsiz olarak yararlanabilirsiniz.

TTNET ayrıcalıkları nelerdir? Hesap nasıl eşleştirilir?
Eğer TTNET servislerini (Oyun, Müzik, Video) daha önce kullandıysanız, aynı kullanıcı adı ve şifrenizi kullanarak eşleştirme yapabilir veya eşleştirme ekranından, “Üye Olmak İstiyorum” bağlantısını tıklayarak yeni bir TTNET servis üyeliği açabilir ve I Can Football dünyasında bazı özel avantajlardan faydalanabilirsiniz.

Takım kurmak istiyorum. Fakat Takım Oluştur bölümüne girdiğimde, “Şimdilik yalnızca üyelik bilgilerini tamamlamış Sobee VIP hakkına sahip kullanıcılarımız takım kurabilirler” yazıyor. Nasıl Sobee VIP olabilirim?
Sobee VIP özelliği yalnızca belli bir tarihten önce üye kaydı yapmış ve aktivasyon işlemini gerçekleştirmiş oyuncularımıza verilmiştir. Sonrasında kaydolan oyuncularımız bu haktan yararlanamazlar. Aynı şekilde TTNET ayrıcalıklarından yararlanan oyuncularımızın da henüz takım kurabilme yetkisi bulunmamaktadır. Takım kurabilme ve diğer özelliklerden yararlanabilmek için ana sayfadaki duyurularımızı takip ediniz.

Oyunda bazı oyuncuların isimlerinin yanında [DEV] ya da [GM] gibi ifadeler var. Bunlar ne anlama geliyor?
DEV: “Developer” yani geliştirici anlamındadır ve Sobee'de I Can Football'u geliştiren takım üyesini belirtir.
GM: “Game Master” yani oyun yöneticisi anlamındadır ve oyun ortamının yönetiminden sorumlu kişileri belirtir.

Oyun içerisinde küfür veya hakaret yapıldığını görüyorum. Ne yapmalıyım?
Kişi listesinden rahatsız edici mesajlar gönderen kişilerin ismine tıklayarak, “Şikâyet Et” seçeneği ile bizlere bildirebilirsiniz.

Oyun kontrol cihazlarıyla I Can Football oynayabilir miyiz?
Evet. I Can Football tüm oyun kontrollerini desteklemektedir. Web sitemize giriş yaptıktan sonra açılan I Can Football yardımcı penceresinde, Ayarlar bölümünden Kontroller sekmesine girerek hem klavye, hem de oyun kontrol cihazınız (Gamepad, Joystick vs.) için kendi tercihinize göre tuş ayarlarınızı belirleyebilirsiniz.

Tam sürüme ne zaman geçilecek?
Bununla ilgili kesin bir tarih şu an için veremiyoruz.

I Can Football oyunu gelecekte geliştirilmeye devam edecek mi?
I Can Football dönem dönem yeni eklentilerle geliştirilip zenginleştirilecektir. Yenilikler ve güncellemeler ana sayfamız üzerinden sizlere duyurulacaktır.