Biz
Sayısal Telsiz, Uydu, Internet, GSM 1800
Dedik,
Türk Telekom
Cevapladı

Türk Telekom Genel Müdürü Sayın İbrahim Hakkı Alptürk'e, gündemdeki komünikasyon sistemleri ile ilgili sorular sorduk ve ilginç bulacağınız cevapları sizler için yazdık. Sayısal telsiz sistemi Tetra, yeni uydularımız ANATOLIA-I ve TÜRKSAT2A, Internet altyapı sistemi RAS ve GSM 1800 operatörü AY-CELL ile ilgili merak ettikleriniz.

TELEPATİ - Tetra Sayısal telsiz neden ve nasıl gündeme geldi?
Tetra Türkiye'de ilk defa Türk Telekom tarafından gündeme getirilmiştir. Yaşadığmız deprem felaketi sonrası, bölgedeki iletişim sıkıntısı bizleri tüm telli ve telsiz haberleşmeyi gözden geçirmek zorunda bırakmıştır.Alternatif bir habeleşme sistemi olmalıydı. Deprem sırasında sabit ve mobil telefonlardaki aksamanın yanısıra, normal telsizlerde doğru dürüst çalışmadı. Hemen peşinden yapılan incelemelerimiz sonunda, Avrupa'da analog telsiz sistemi dışında bir hayli yeni kullanıma alınmış sayısal telsiz sistemi uygulamalarının kullanıma alındığını gördük. Birçok kuruluş bu şemsiyenin altında birleşmiş. İtfaiye, Sağlık Hizmetleri, Emniyet, Jandarma, Belediyeler, Telefon İdareleri ve Ülkenin asayişi ile ilgili birimler ve sorumlu Bürokratlar bu grubun içinde yer almışlar. TETRA Sayısal telsiz sisteminde sesin yanında veri iletişimi de mümkün olabiliyor. Türk Telekom Yönetim Kurulunda, bu sistemin ülkemizde de kullanılması konusunda bir görüş birliğine varıldı. Çıkartılan karar ile ön etüt yapılması ve sonuç ile ilgili bir karara varılması uygun görüldü. İlgili yabancı kuruluşlar ülkemize davet edildi. Telekomünikasyon Kurumu da konuyla ilgilendi ve olumlu görüş bildirdi. Türk Telekom, sistemin vakit geçirilmeden kurularak uygulamaya alınmasını gönülden istemektedir. Konu, Türkiye'nin konusudur. Türk Telekom konuyla ilgili üzerine düşen görev ne ise, yapacaktır.

TELEPATİ - Ses iletişimi 2003'e kadar Türk Telekom tekelinde olduğuna göre, Tetra sisteminin kuruluş ve işletilmesi nasıl olacaktır?
Bu sistem Türkiye için bir hizmettir. Kimin kuracağı çok önemli değildir. İşletimesi için de görüşlerimiz aynıdır. Ulaştırma Bakanlığı ve Telekomünikasyon Kurumu konuyla ilgili çalışmaktadır. Neye karar verirse, o uygulanacaktır. Lisans'a mı tabi olacaktır? Yoksa Türk Telekom mevcut altyapısı ile bu sistemi uygulayabilir mi? Sorularının cevabı ilgili kurumlar tarafından ortaya konulacak ve kuralları belirlenecektir. Tüm bu dilek ve varsayımlarımızdaki ortak payda ise; bu işin ivedilikle yapılmasıdır. 2001 yılı içerisinde şekilleneceği tahmin edilmektedir. Bu özellikle Türk Telekom'un arzusudur. Afet zamanında mobil telefonlardaki yığılma ve konuşma bedelinin yüksekliği, sadece kamuya ait bir haberleşme sisteminin şart olduğunu ortaya koymuştur. Yaşadıklarımızdan ders almalı ve afet durumlarında kullanılmak üzere alternatif haberleşme sistemini bir an önce kurmalıyız.

TELEPATİ - Türkiye'nin dünya uydu sistemindeki yeri nedir?
Biliyorsunuz TÜRKSAT2A artık devrede. Avrupa'nın en büyük, en güçlü uydusu olan TÜRKSAT2A'nın tüm testleri çok olumlu sonuçlandı. Kağıt üzerindeki değerleri artık biryana bıraktık, gerçek değerlere göre uydumuz çok iyi durumdadır. Şubat ayında ilk sinyallerini vermeye başlamıştır.
Uzayda Türk Telekom tarafından kullanılan 4 uydu mevcuttur. Boş olan 2 yörüngemiz içinde tahsis çalışmaları sürdürülmektedir. Toplam altı yörüngenin şu an için dört tanesi aktif durumdadır. 31.50, 420, 500 ve 730 derecede aktif uydularımız bulunmaktadır. Aktif durumdaki uydulardan 2 tanesinin %100'ü Türk Telekom'undur. Son atılan TÜRKSAT2A'nın %75'i bizim, %25'i ise Euruasiasat firmasınındır. Dördüncü uydu ise 2000 yılında Amerikan Hughes firması ile yapılan anlaşma doğrultusunda 1500 Doğu pozisyonunda bulunan bir uydunun işletme ortaklığı alınarak bizim kullanımımıza devrolmustur. Bu uyduya da, "İşletme Ortaklığı Uydusu" serisinin birinci uydusu olarak, ANATOLIA-1 ismi verildi. Ağustos 2000 sonunda gerçekleşen anlaşma sonunda ANATOLIA-1, 1500'den 500'ye kaydırılmış ve işlem günde 20 yol alarak Aralık ayı sonunda istenilen noktaya getirilmiş ve hizmet vermeye başlamıştır.

TELEPATİ - Özel sektör uydu sahibi olabilir mi?
Şu anda bununla ilgili özel bir düzenleme mevcut değildir. Yörüngeler Türkiye devletine tahsis edilmiştir, özel sektörün uydu sahibi olabilmesi ancak Ulaştırma Bakanlığının izni ile olabilir. Ulaştırma Bakanlığının böyle bir izin vermesi halinde, işletme kuralları ise Regülasyon Kurulu'nun yapacağı düzenleme ile belirlenecektir. Ayrıca, yasa ile 2003 yılına kadar altyapı kurma ve kullandırma yetkisi de Türk Telekom Kurumu'na aittir. Uydunun da, altyapı parçalarından biri olduğu düşünülürse şu an için böyle birşeyin gerçekleşmesi oldukça zor görünmektedir. Başka bir konu da; uydu atmanın maliyetinin çok yüksek olmasıdır. Uydu atmakla da kalmıyor, sürekli olarak yerden de kontrol edilmesi gerekiyor. Yani, Uydu Yer İstasyonuna'da sahip olmanız şart. Asıl zahmet uydu atıldıktan sonra başlıyor. Bu da maliyete ilave edilmesi gereken büyük bir rakam. Burada şu soruyu da sormak gerekiyor: Yeni uydu atmak mı, Yoksa varolan bir uyduyu kontrol etmek mi daha verimlidir?

TELEPATi - Uzayda uydu yörüngelerimizi kaybetmek gibi bir tehlike mevcut mudur?
Türk hükümetine tanınan zaman içerisinde illa yeni uydu yap, at diye bir zorunluluk yoktur. Diğer uydu işletmecileri ile bir ortaklığa giderek, mevcut uyduların ortak kullanımı yeterli olacktır. Yani, uzaydaki uydu yörüngelerimizi kaybetmek gibi bir durum söz konusu değildir. ITU'nun tahsis etmiş olduğu yörüngeler zamanında kullanıma alınacaktır. Dünyada hiç yörünge tahsis edilmemiş birçok devlet sıra beklerken Türkiye böyle bir duruma müsaade etmeyecektir.

TELEPATİ - Internet Servis Sağlayıcıları (ISS) haksız rekabet olduğuna inanıyorlar siz RAS ihalesi konusunda ne düşünüyorsunuz?
Basından duyduğumuz kadarıyla Rekabet Kuruluna başvurduklarını bizde okuduk. Ancak en başta şunu belirtmekte yarar var: Biz ihaleye, ISS'lerden gelen şikayetler ve istekler sonucunda gittik. Kendilerine yeterli port olanağı sağlanmadığını, yeterli bant genişliği tahsis edilmediğinden rahatsızlık duyuyorlardı. Yaptığımız çözüm araştırmalarında, PRI port'u ile çözüme gitmenin son derece pahalı bir çözüm olduğunu gördük. Kuruma büyük yük getiriyordu. Tüm gelişmiş ülkelerde yapılan araştırma sonucunda; çok daha etkin aynı zamanda çok daha ucuz maliyetli RAS uygulamasının kullanıldığını fark ettik. TTNet tam kapasite ile kullanılamadı. ISS'ler kullanmak istemediler. RAS altyapısının çok verimli olarak kullanılacağını düşünmekteyiz. Daha hızlı ve daha ucuz olan sistem verimliliği de arttıracaktır. RAS uygulaması kararı, masa başında oturarak alınmış bir karar değildir. İngiliz resmi telekom kuruluşu BT Cellnet'de aynı çözümü sunmaktadır.
Yapılan incelemeler sonuçlarında; RAS kullanımının daha verimli olduğunun, hizmetin de rasyonal memnuniyet sağladığı gözlemlenmiştir.

TELEPATİ - GSM 1800 Operatörlerimizden Ay-cell'in durumu ve vizyonu ile ilgili bilgi verebilirmisiniz.
Ay-cell şirket kuruluşu tamamlanmıştır. Şirketin yönetimi ile ilgili bir Yönetim Kurulu oluşturulmaktadır. Bu konuda çok kısa bir süre içerisinde oluşturulan yetkililer soruları cevaplayacaklar. Ben şirket sahibi olarak şu anda, Ay-cell'i kurmakla görevliyim. Gerekli lojistiği sağlayarak kuruluşu tamamlamış bulunuyorum. Bundan sonrası artık Yönetim Kurulundaki görevli arkadaşlarımca yürütülecektir.
Bir bayilik sistemine mutlaka ihtiyaç vardır. Ay-cell'de diğer firmalar gibidir. Yani kiminle çalışacağına karar vermekte serbesttir. Türk Telekom ile iş yapmak isterse; diğer firmalarda da olduğu gibi, şirketler aralarında bir hizmet ve alışveriş sözleşmesi yaparlar, bedeli karşılığında talep edilen hizmet verilir.
Ay-cell'in Türk Telekom şirketi olması, kurumun olanaklarına bedelsiz sahip olmasını getirmez. Ayrı bir tüzel kişilik olarak almayı düşündüğü hizmetlerin karşılığını piyasa rayici üzerinden ödemek zorundadır.
Ay-cell'in ağ altyapısı ihalesi de tamamlanmıştır. 7 ilde başlatılacak olan. Türk Telekom 1800 MHz GSM hizmeti diğer bölgelerde, GSM 900 operatörleri ile yapılacak yurtiçi serbest dolaşım anlaşması ile sağlanacaktır.
Altyapı anahtarlama ve ağ hizmetleri Siemens A.Ş. radyo baz istasyonları ise Ericsson Telekomünikasyon A.Ş. tarafından gerçekleştirilecektir. İhalenin bu ilk bölümünde, 102.5 milyon dolarlık bir yatırım gerektirmektedir.
Altyapı teknik olarak da en gelişmiş teknolojileri kullanabilecek durumda tesis edilmektedir. WAP, GPRS gibi servisler de istenildiği anda devreye alabilecektir. Yani teknoloji olarak, şu anda hizmet vermekte olan GSM operatörlerinden en ufak bir eksiği bulunmamaktadır.
Ay-cell, hem "ön ödemeli" hem "sabit" abone hizmeti ile çalışmaya başlayacak ve olabilecek en fazla aboneye ulaşabilmek için çalışacaktır. Kim daha iyi hizmet sunarsa, vatandaş onu tercih edecektir. GSM 1800 altyapısı hazır olmadığına göre; GSM 1800 operatörleri, GSM 900 operatörleri ile Serbest Dolaşım Anlaşması (Roaming) yapacaklardır. Bu mutlaka olacaktır. Bu kuruluşlar kendi aralarında rakip olmasına rağmen, hizmet verilen kesim aynı olduğu için kendi aralarında anlaşacaklardır inancındayım. Aksi düşünülemez bile. Ayrıca, sistemin içerisinde koruyucu olan Rekabet Kurumu vardır. Gerekli olması durumunda hakkaniyet kuralları içerisinde sorun çözümlenir.

TELEPATİ - Ay-cell Türk Telekom'un özelleştirilmesi paketi içerisinde yer alacak mıdır?
Elbette. Ay-cell, Türk Telekom'un değerine değer katan bir birimdir. Türk Telekom'un özelleştirilmesinden önce faaliyete geçecek ve özelleştirme değerinin belirlenmesinde olumlu bir etken olacaktır.
Türkiye komünikasyon sisteminin gelişmiş ve verimli olabilmesi için herkesin üzerine düşen görevi yapacağına inanıyor, tüm kurum ve kuruluşlara doğru bildikleri yolda başarılar diliyoruz.