Internet alan adı uygulamalarının genişletilmesiyle Türkiye’de Internet kullanıcıları, mobil ya da ev telefon numaralarını da Internet adresi olarak alabilecekler.

TÜRKİYE’deki alan adları ile ilgili temel karar politikalarını belirlemek üzere 2001 yılı başından beri Internet Kurulu’nun altında çalışan DNS Çalışma Grubu, DNS (Domain Names Systems-DNS) yönetimiyle ilgili olarak belirlediği yeni sistemi 2 ay sonra devreye sokacak. Yeni sisteme göre Internet kullanıcıları, mobil ya da ev telefon numaralarını Internet adresi olarak alabilecekler. ODTÜ “.tr” Alan Adı Yöneticisi Doç. Dr. Attila Özgit, 22 Ocak 2003 tarihinde toplanan Internet Kurulu toplantısında DNS Çalışma Grubu’nun konuyla ilgili ilke kararlarını açıkladı. ODTÜ Internet Alan Adı Yönetimi’nin, 3 ay içinde kullanıma girecek yeni sistemine göre, avukatlar av.tr, polis teşkilatı pol.tr uzantılı, şirketler ise com.tr’nin yanı sıra biz.tr ve info.tr uzantılı adreslere sahip olabilecekler. Atilla Özgit açıklamasında; yeni yılda Internet kullanıcıları için birçok yenilik hazırladıklarını belirtti. Internet’te alan adlarının uluslararası platformda .com, .org, .net, .edu, .mil ve .k12 şeklindeki uzantılar ile yer aldığını, ülkeleri temsil eden (tr) gibi uzantıların da bulunduğunu ifade eden Özgit, artık Türkiye’de Internet kullanıcılarının alan adı almalarının kolaylaştırılacağını kaydetti. Özgit, alan adı sisteminde yenilikler yaptıklarını, sistemin yenilenmiş haliyle 2 ay içinde kullanıcıların hizmetine gireceğini dile getirdi. Internet kullanımını yaygınlaştırma çabasında olduklarını vurgulayan Özgit, hazırlıkların ardından telefon numaralarının Web adresi olarak alınabilmesine imkan veren “tel.tr” ile adreslerde sınır koymayan “web.tr” uygulamasını kullanıma açacaklarını söyledi.
Şirketlerin bugüne kadar com.tr uzantılı adresler alabildiklerini anımsatan Özgit, bu alanı genişleterek, “biz.tr” ve “info.tr” uzantılı adreslerin de şirketlere verileceğini, bu alan adlarının alımında belge istenmesi konusunda da kolaylıklara gidileceğini kaydetti. İsteyen Internet kullanıcılarının “name.tr” uzantısıyla, adı ve soyadına ya da ad-soyad kombinasyonlarıyla Internet adresi tescil ettirebileceğini de bildiren Özgit, ayrıca, emniyet teşkilatının “pol.tr”, belediyelerin “bel.tr” uzantılı adresleri alabileceklerini belirtti. Aynı adreslerin alınmak istenmesi halinde ortaya çıkacak uyuşmazlıkların çözümü için çalışıldığını dile getiren Özgit, mahkeme yolu açık olmak üzere, hukukçu ve uzman teknisyenlerden oluşan mekanizmanın sorunu çözmeye çalışacağını anlattı. Özgit, “name.tr” ve “tel.tr” uygulamalarının Türkiye’de Internet alan adı tescili konusunda patlama yaşanmasına da neden olabileceğini, tescil fiyatlarının yeniden düzenlendiğini, yeni tarifelerin Mart ayından itibaren geçerli olacağını ifade etti.
Yeni sistemde jenerik isim uygulaması kaldırılırken, 9 yeni alan adı uygulamaya girecek. Tamamen yenilenmiş ücretlendirme tarifesi de devreye alınacak. DNS Çalışma Grubu, Tüm Internet Derneği’nden iki, TOBB, Barolar Birliği, TPE, TBD, ULAKBİM, ODTÜ, diğer üniversiteler, Ulaştırma Bakanlığı ve Internet Kurulu’ndan katılan birer üyeden oluşuyor. Yeni alan adlarıyla ilgili kuralların ve yeni sistemin 2 ay sonra açıklanacağını kaydeden Attila Özgit, halihazırda var olan 13 alan adının yeni alan adlarının eklenmesiyle 22’ye çıkacağını belirtti. Ücretlendirmelerde de önemli değişiklikler olacağını kaydeden Özgit, “com.tr” alan adlarındaki jenerik uygulamasının da 3 ay sonunda uygulamadan kaldırılacağını vurguladı. Yeni sistemde “info.tr, biz.tr, name.tr, tel.tr, web.tr” gibi yeni alan adları geliyor. “info.tr” ve “biz.tr” bir yıl boyunca “com.tr” ilkeleriyle yürütülecek. Bu isimlere başvuracak olanlardan com.tr'deki gibi marka tescili ve ticari sicil gazetesi örneği istenecek. Özgit, bu isimlerin bir yıl sonra daha liberal bir modelle verilebileceğini belirtti. Bu isimlerin ücreti KDV dahil 25 milyon lira olacak. Bunun dışındaki diğer yeni alan adlarından “web.tr” ve “av.tr” için yıllık ödeme 15 milyon, “name.tr, bel.tr, pol.tr ve tel.tr” alan adları için ise yıllık ödeme 5 milyon lira olarak belirlendi. Uluslararası alanda faaliyet gösteren uyuşmazlık mahkemelerinin bir benzerinin Türkiye’de Barolar Birliği’nin altında oluşturulacağını kaydeden Özgit, bu kuruluşun verdiği kararları DNS Çalışma Grubu ve ODTÜ DNS Grubu olarak destekleyeceklerini vurguladı.
Özgit, sözlerine şöyle devam etti: “Şimdiye kadar genel kavramları ve belirli bir sektörü niteleyen kavramları jenerik isim olarak belirleyerek alan adı olarak vermedik. Bu, haksız rekabet oluşmaması, bir takım kritik isimlerin gerçek sahiplerinden başka yerlere gitmemesi amacını taşıyordu. Örneğin Medya Holding ‘medya.com.tr’ adresini alamadı, çünkü medya büyük bir sektörü ilgilendiriyor. Genel bir kavram ve sektörü niteleyen isimleri jenerik olarak değerlendirdik ve bunları dağıtmadık. Bu uygulamanın üzerinden yaklaşık 5 yıl geçti. Com.tr adı altında herkes alabileceği adı aldı. Artık jenerik uygulamasını kaldırıyoruz. Bundan sonra bu isimleri isteyenlere de üç ay sonra bu isimler verilecek. İki ay içinde yeni sistem açıldığında ayrı bir başvuru sayfası oluşturulacak. Bu süre içinde jeneriklik kavramı devam edecek. ISS'lerin de desteğiyle çok yoğun bir duyuru yoluna gideceğiz. Eskiden jenerik olarak belirlendiği için alınamayan isimleri artık açacağız. İsimlere yapılan başvurular toplanacak, duyurulacak ve bir isme birden fazla başvuru olduğu taktirde noter huzurunda yapılacak çekilişle alan adları verilecek. Özgit’in verdiği bilgiye göre, ODTÜ Alan Adı Yönetimi, yeni sistemle Internet’te .com.tr, .net.tr, .info.tr, .biz.tr, .org.tr, .web.tr, .gen.tr, .av.tr, .name.tr, .tel.tr, .gov.tr, .bel.tr, .pol.tr, .mil.tr, .k12.tr ve .edu.tr uzantılı adreslerin tescilini gerçekleştirecek.
ODTÜ Alan Adı Yönetimi’nden bugüne kadar (tr) uzantılı tescil edilmiş adreslerin alanlara göre dağılımı ise şöyle: com.tr (ticari kuruluşlar): 27.000 / org.tr (organizasyonlar): 1.905 / edu.tr (üniversiteler): 158 / k12.tr (ortaöğretim kurumları): 477 / gov.tr (kamu kurumları): 1.317 / net.tr (servis sağlayıcılar): 151 / mil.tr (askeri kurumlar): 8 / gen.tr (genel): 5365 / nom.tr (kişisel/ isme kayıt): 199
Yeni açılacak olan web.tr’de belge istenmeyecek ve isteyen istediği ismi anında alabilecek. İsteyenin anında istediği ismi alması itiraz durumu yaratacağı için uluslararası arenada yaklaşık iki yıldır faaliyet gösteren, uyuşmazlıkları çözüm mekanizmaları devreye alınacak. Marka ve ticari unvan gibi isimlerin bol miktarda dağıtılması ve ihlallerin yaşanması durumunda, dünyada halen var olan 100’e yakın yetkilendirilmiş kuruluşun bir benzeri Türkiye’de Barolar Birliği’nin altında oluşturacak. Özgit, 4 hukukçu ve 3 teknik uzmandan oluşacak bu kuruluşun verdiği kararları DNS Çalışma Grubu ve ODTÜ DNS Grubu olarak destekleyip uygulayacaklarını vurguladı. Özgit, hukuk sisteminin altında hukuki görüntüsü oldukça sağlam bir ön filtre mekanizmasının aldığı kararların mahkeme tarafından da uygun görülebileceğini kaydetti. Özgit, etkileşimin en az ve verimin en yüksek olması için sistemin, Türkiye’deki alan adlarının hemen hemen yüzde 50’sini temsil eden ISS’lerle 3 hafta boyunca test çalışmalarının yürütüleceğini anlattı.
Özgit, bütün alan adlarının kurallarını içeren yaklaşık 30 sayfalık bir doküman hazırlandığını açıkladı.