Ev Sineması Kurmanın Püf Noktaları

Sayısal teknoloji konusundaki atılımları ve bu gelişmeleri tüketiciyle buluşturan Panasonic ve Technics markaları ile 1990'lar ve 2000'lerin öncü kuruluşu olarak tanımlanan Matsushita, yıllardır ses ve görüntü sistemleri konusundaki yaratıcı öncülüğünü sürdürüyor. Kaliteli ses ve görüntüyü gelişmiş teknolojik ürünlerle bütünleyen Matsushita'nın ses ve görüntü pazarındaki Türkiye distribütörlüğünü Ocak ayı sonunda tanıtımı yapılan yeni şirket Tekofaks Ses
ve Görüntü Sistemleri A.Ş.sürdürüyor.
Sinema keyfini salonlardan eve taşıyan ve oldukça ilgi gören "ev sineması" kavramı yeni olması nedeniyle hatalı kullanımın, yanlış bilgilenmenin oldukça sık rastlandığı bir alan. Tekofaks Ses ve Görüntü Sistemleri A.Ş., ev sineması sistemlerinin kurulum aşamasında dikkat edilmesi gereken hususlara dikkat çekiyor ve sistemlerin uzun ömürlü olması için tüketiciyi uyarıyor.
Gerek Türkiye gerekse dünya piyasalarında en basitinden en gelişmişine kadar ev sineması sistemlerini gerek paket sistemler olarak, gerekse parça parça cihazlar halinde bulabilmek mümkün.
Ev sineması sistemlerinin pazarlanmasındaki altın kural, "Tüketici gereksiniminin çok iyi saptanması" olarak tanımlanıyor. Uygun bir sistemin belirlenmesinin ardından geriye kalan ve dikkat edilmesi gereken tek husus, sistemin doğru bir şekilde kurulması oluyor.
Sistemin kurulacağı mekanın boyutları ve yerleşim :
Panasonic/Technics ev sineması ürünleri, oturma odası boyutlarından, büyük salonlara (10mx8m) kadar yeterli ses ve görüntü kalitesinde cihazları kapsıyor. 6x100 Watt gücünde ses sistemleri bu boyutlardaki mekanlar için yeterli olmaktadır. Daha büyük alanlar için profesyonel çözümlere gerek vardır.
Birinci kurala göre; mekanın boyutları isteğe göre değişebilir ama asıl ve ideal olanı; 6m x 4m dikdörtgen şeklinde, olabildiğince kolon, kiriş, kapı ve pencere benzeri girinti-çıkıntısı olmayan, kutu biçimindeki mekanlardır. Bu mekanda, ilk ve en önemli konu, ses sistemlerinin (hoparlörlerin) yerleşme biçimidir.
En ideal ses; tam karşıdaki görüntüyü dik açıdan izleyebilecek bir oturma gurubunun bulunması (iki yada üç kişilik bir kanepe) ve hoparlör sisteminin de yukarıdaki grafikte görüldüğü üzere bu oturma grubuna uygun, ideal konumda yerleştirilmesiyle sağlanabilir.
Akustik :
Akustik konusu bir uzmanlık dalı olduğu için çok derinine inmeden kısaca ana kuralları uygulamak yeterli olacaktır.
Yukarıda örnek boyutlarda alınan ev sineması mekanı, uygun yerleştirme ve dekorasyon ile ideal akustik konuma gelebilir. Bunun için tavan yüksekliğinin çok fazla olmaması gerekir. Genelde dinleme ortamlarında sesin, duvar, yer ve tavanlardan defalarca yansıması istenmeyen efektlere yol açtığı için halı, perde ve kumaş döşeli eşyalar ile seslerin emilmesi sağlanır. Aynı kuraldan yola çıkarak ev sineması için düşünülen mekanda çok yansımayı önlemek için çıplak yer ve duvarlardan kaçınılmalıdır. Yerde halı veya kilim gibi malzemeler uygun olacaktır. Oturma grubunun da kumaş kaplı olması yeterlidir. Buna ek olarak ortamın gereksiz ve çok fazla eşya ile doldurulması da ev sineması için gerekli olan gecikmeli efektlerin yutulmasına, istenilen seslerin duyulmamasına neden olacaktır.
Hoparlörler :
Ön sağ ve sol hoparlörler görüntü kaynağının her iki yanına mümkünse birbirlerinden yeterince uzak ve köşelere yakın yerleştirilmeli ve oturma grubunu 60 derecelik açı ile görecek şekilde ayarlanmalıdır. Merkez hoparlörler genelde TV'lerin üzerine konur. (Örneğin: Technics/Panasonic hoparlörler manyetik korumalı olduğundan TV'leri etkilemez)
Arka (surround) hoparlörler, ön hoparlörler gibi yer hoparlörleri olmadığı durumda sehpa ya da ayak benzeri yükselticilerin üzerine konmalıdır. Hoparlörlerin yerleşiminde dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri ön, arka ve merkez hoparlörlerin (özellikle mid ve tiz bölümlerinin), oturma konumundaki izleyicilerin kulak hizasında olmalarıdır. Arka hoparlörler oturma grubu ortalandığında eşit uzaklıkta sağ ve sola yanlara konmalıdır (eğer yerleşim uygun değilse ve oturma grubu ortada kalıyorsa, grafikte görüldüğü gibi arka hoparlörler oturma grubunun arkasında da kalabilir)
Ekstra bas sesleri veren subwoofer'ın stereo kaygısı olmadığı için özel bir yeri yoktur ancak mobilya ve eşyaları titretmeyecek uzaklıkta, perde arkası koltuk arkası gibi yerlere gizlenebilir. (Aktif subwoofer'lar voltaj bağlantısı istediği için konacağı yerde elektrik prizi olmalıdır ).
Subwoofer dışında tüm hoparlörlerin, izleyicilerin kulağı ile arasında herhangi bir engel olmamalı, sesler direkt alınmalıdır.
Ses cihazlarının yerleşimi :
Ana cihazların (DVD player, receiver vb.) yerleştirmelerinde ilk dikkat edilmesi gereken konu, izleyicinin oturduğu konumdan rahatça uzaktan kumandaları ile bu cihazlara hükmedebilmesidir. Cihazların üst üste konması durumunda en altta büyük ve ağır cıhazların (receiver) olması tercih edilir ancak yine de en çok ısınan ve havalandırılması gereken cihaz receiver olduğu için mümkünse tek başına (üstüne cihaz konmadan) yerleştirilmelidir. Yine tüm ses ve görüntü üreten cihazların mutlaka kapalı olmayan, havalandırmalı yerlere yerleştirilmesi gereklidir.
Kablolama :
DVD player ve receiverın 6 kanal sayısal ses bağlantısında mümkünse "optik kablo" tercih edilmelidir. Böylece analog bağlantı için gerekli 6 adet phono kablo kullanımı ve kablo kalabalığı engellenmiş olur. Görüntü bağlantıları (DVD Player-Receiver ve Receiver - TV/Projeksiyon Bağlantıları) için S-Video kablolama sistemi kullanılması, görüntü kalitesini korumak açısından oldukça önemlidir. Receiver-hoparlör kablolamalarında eğer varsa hoparlör kutusundan çıkan orijinal kablolar tercih edilebilir ancak genelde bu kablolar yeterli uzunlukta olmayabilirler, bu gibi durumlarda çok pahalı, yabancı markalı kablolar yerine yerli üretim 1,5'luk kabloları kullanmak yeterli olmaktadır.
Bağlantılarda dikkat edilmesi gereken en önemli konu artı ve eksi uçların doğru bağlanmasıdır (kırmızı-kırmızıya, siyah-siyaha) Ters yapılan bağlantılar cihazlar açısından tehlikeli olduğu gibi ses sisteminin doğru çalışmasını da olumsuz etkiler. Ayrıca bağlantı sırasında kablo uçları açıkta kalmamalı ve birbirleri ile temas etmemelidir.
Genelde sonradan düzenlenen ev sineması mekanlarında hoparlör kabloları, göz önünde ve istenmeyen görüntüler oluşturduğu için mümkünse tadilat sırasında sıva altı olarak çekilmeli, bu da mümkün değilse süpürgelik altına veya özel kablo kutularının içinden geçirilerek gizlenmelidir.
Görüntü sistemi :
Ev Sinema sistemlerinde kullanılacak görüntü kaynağının seçimi öncelikle isteğe, bütçeye ve mekanın boyutlarına göre değişir. Buna göre oturma grubunun tam karşısındaki duvar kullanılacağı için bu duvarın düz ve girinti-çıkıntısız olması; tavandan sarkıtılacak motorlu projeksiyon perdesi veya bu duvara monte edilecek plazma monitör açısından önemlidir. Doğal olarak böyle bir durumda gerek plazma monitöre gidecek kabloların gerekse tavana monte edilecek motorlu perde ve LCD projektöre giden kabloların gizlenmesi estetik açıdan uygun olacaktır. Eğer bu duvar, yukarıda belirtilen uygunlukta değilse yere konacak sehpalı büyük ekran TV'ler de kullanılabilir.
İyi bir izleme ortamı yaratabilmek için seçilen mekanın yeterli miktarda karartılması gerekmektedir. Bunun için pencereler kalın ışık geçirmeyen perdeler veya ışık geçirmeyen jaluzi sistemleri ile kapatılmalıdır. Mekanın aydınlatılma ayarı, "dimmer" (Işık ayarlayıcı) kullanılarak yapılmalı ve ışık kaynağı olarak aplik veya abajur türü sıcak ışıklı aydınlatma araçları seçilmelidir.