4. Caspian Telekom Zirvesi ve Fuarı gerçekleştirildi

Ceylan Naza
BASIN SPONSORU

Türkiye, Hazar, Karadeniz ve Orta Asya'nın Haberleşme Bakanları ve üst düzey telekom temsilcilerini biraraya getiren ve bu yıl 4.'sü düzenlenen Caspian Telekom Zirvesi ve ve 3. kez düzenlenen Fuar 11-14 Nisan tarihleri arasında İstanbul Hilton Fuar Merkezi ve Oteli'nde gerçekleştirildi.

Ulaştırma Bakanlığı Müsteşarı Mehmet Kutlu, Türk Telekom Genel Müdürü Mehmet Ekinalan ve Telekomünikasyon Kurumu Aktif Başkanı Faruk Cömert'inde ev sahipliği yaptığı fuarın resmi açılışı, İstanbul Ticaret Odası Başkanı Murat Yalçıntaş tarafından gerçekleştirildi.

Fuar ve Konferanslara Haberleşme Bakanları ve üst düzey telekom yetkilileri katıldı

İstanbul Hilton Fuar Merkezi'nde 4 gün boyunca devam eden fuar ve konferanslara, Türkiye, Rusya, Kazakistan, Özbekistan, Bulgaristan, Yunanistan, Azerbaycan, Kırgızistan Cumhuriyeti, Afganistan, Türkmenistan, Tacikistan, Moğolistan, Moldova, Gürcistan ve Ermenistan'dan Hazar, Orta Asya ve Karadeniz İletişim Bakanları ile üst düzey telekom temsilcileri katıldı.

11-13 Nisan tarihleri arasında gerçekleştirilen, 30 farklı ülkeden, 400'den fazla delegenin katıldığı Hazar Telekom Zirvesi'nde, 3 gün boyunca telekom ile bilgi ve haberleşme teknolojileri alanlarında, bölgedeki gelişmeler değerlendirildi. Önde gelen uluslararası ve bölgesel telekom ile bilgi teknolojileri yatırımcılarının yanısıra, aralarında; Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), UNDP ICT Programı, Global VSAT Forumu (GVF), Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (ETSI), Karadeniz Ekonomik Konseyi İş Konsey (BSEC-BC), TELKODER, OFDM Forumu, Güney Doğu Avrupa Telekomünikasyon ve Enformatik Araştırma Enstitüsü (SETA), Avrupa Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası (EBRD), ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA)'nın da bulunduğu Uluslararası Telekom organizasyonları ve Uluslararası finansal kurumlardan bir dizi üst düzey katılımcı da zirvede hazır bulundu.

Zirvede yeni telekom teknolojilerinin potansiyeli değerlendirildi

Hazar Telekom 2005 Zirvesi, Haberleşme Bakanları ve Devlet Telekom firmalarına, uluslararası telekom firmaları ve yatırımcılardan oluşan bir topluluğa, telekom ve bilgi teknolojileri endüstrilerinin modernizasyonu ve özelleştirilmesi ile ilgili birçok konunun tartışılmasına imkan veren bir ortam yarattı. Telekomünikasyon ile bilgi ve haberleşme teknolojileri sektörüne yatırım ve bu sektörün gelişimi, Hazar ve Karadeniz Bölgesi ve Orta Asya hükümetleri için, bölgenin ekonomik ve sosyal istikrarı ve kalkınması açısından önemli bir faktör olarak nitelendirildi. Zirvede katılımcılar, meslektaşları ile aralarında; bölgesel sabit hat, uydu ve hücresel altyapılarına yatırım, ağların serbestleştirilmesi, devam etmekte olan devlet özelleştirme programları ile uydu, sabit hat ve 3. Nesil geniş bant mobil çoklu ortam, ses, görüntü ve veri hizmetlerinin bulunduğu yeni telekom teknolojilerinin potansiyelinin de yer aldığı bir dizi konuyu değerlendirdi.

Caspian Zirvesi ve Konferansları için en ideal mekan; Türkiye

Türkiye'nin jeopolitik konumu, onu uzun yıllar boyunca, Asya ve Avrupa arasında doğal bir iletişim köprüsü ve Hazar ve Karadeniz Bölgesi'ne ve Orta Asya'ya uluslararası haberleşme sektörü yatırımlarına yönelik bir geçiş noktası haline getirdi. Türkiye, Hazar Bölgesi'nde, Orta Asya ve Orta Doğu'da bulunan dünyanın keşfedilmiş petrol rezervlerinin %75'i ile çevrili konumu itibariyle Hazar ve Karadeniz Telekom Zirvesi için en ideal mekan niteliğini taşıyor.

Fuar, bölgede faaliyet gösteren birçok telekom firmasına ev sahipliği yaptı

3. Uluslararası Telekom Fuarı'da 12-14 Nisan tarihleri arasında İstanbul Hilton Oteli Kongre Merkezi'nde, Hazar Telekom Zirvesi ile beraber düzenlendi. Türkiye, Karadeniz ülkeleri ile komşu Hazar ve Orta Asya Bölgesi'ne yönelik olan tek telekom ve teknoloji fuarı niteliğine sahip Caspian Telekom Fuarı 2005, bölgede faaliyet göstermekte olan önde gelen ve uluslararası ve yerel telekom firmalarından katılımcılara ev sahipliği yaptı. Fuar firmalara en son telekom ve bilgi teknolojileri ürün ve hizmetlerini sergileme ve uluslararası ve yerel meslektaşları, devlet telekom temsilcileri ile fuara gelen birçok uluslararası ve yerel uzman telekom ziyaretçisi ile yüz yüze görüşme ve iş bağlantıları kurma fırsatı tanıdı. Sabit hat, hücresel, bilgi teknolojileri donanım ve yazılımı, fiber optik, uydu teknolojisi, geniş bant teknolojileri ve hizmetleri, fuarda temsil edilen sektörler arasında yer aldı.

Telepati dergisinin 4.kez Ana Medya Sponsorluğunu üstlendiği Caspian Telekom 2005 katılımcıları ise şöyleydi: Lanex S.A. Mera Systems İnc, Spintek, Telenity, Turksat, Mor-Tel Telekom, Türk Telekom, Intelsat, Winncom, Sky-vision, Profen Engineering, Telcoturk, Alexsong Pte Ltd., Hobim Bilgi İşlem, Alesta Cards, Probil, Infinet Wireless, Kaya Telekom, Satel Oy-Bilko A.Ş., TTG Uluslararası, Visicom, Mitsui, CSP Mobile, Mutlu Akü, Küre, Airties, Abacı Card, Teksel Telekom, Dataform, Unitel, Rad Data Com, Neterra Ltd., Ebtikar Card, Gempa Dış Tic., Dataserv, SYS, Ambar Dergisi, EMO, TMBD, Intervizyon, ComNews.Ru, Black Sea Trend Review, Alem/Platin Dergisi, Telepati Dergisi, Tüyad, Tandberg TV-Broadcasting.

Telekom Zirvesi'nde gerçekleştirilen konferanslarda telekom sektörü masaya yatırıldı

Telekom Zirvesi'nde gerçekleştirilen ilk konferansta, Hazar ve Orta Asya telekomünikasyon sektörlerine yatırıma yönelik bir köprü olarak Türkiye-Dünya Telekomünikasyon Kalkındırma Konferansı 2002'nin ITU İstanbul Deklerasyonu'ndan bu yana meydana gelen son gelişmeler masaya yatırıldı. Ayrıca AB'ye giriş konusuna yönelik olarak Türkiye Bilgi ve Haberleşme Teknolojileri pazarı için kanuni çerçeve hazırlanmasında, bağımsız bir kanun düzenleyici olarak Türk Telekomünikasyon Kurumu'nun rolü ile AB giriş kriterlerine ve piyasa reformlarına genel bakış konuları da tartışıldı.

Telekomünikasyon Kurumu Aktif Başkanı Faruk Cömert

Konferansın ilk konuşmacılarından Telekomünikasyon Kurumu Aktif Başkanı Faruk Cömert, Türkiye'de telekomünikasyon sektörünün 1980'li yıllardan itibaren geliştiğini belirterek, altyapının çok iyi hazırlandığını kaydetti. Türkiye telekomünikasyon sektöründeki en büyük değişikliğin 20 Ocak 2000'de yapıldığını ifade eden Cömert, bu tarihte politika yürütme görevinin Ulaştırma Bakanlığı'na, düzenleme işlerinin Telekomünikasyon Kurumu'na ve işletmeninde ticari işletmelere verildiğini ifade etti. 31 Aralık 2003 itibariyle sektördeki tekelin sona erdiğini belirten Cömert, “Bu tarih itibariyle ülkemizde tam serbestleşme gerçekleşmiştir. Bugün 200'ün üzerinde operatör hizmet vermektedir ve sabit hatlarda 20 milyonun üzerinde GSM'de ise 30 milyon abone vardır. Uluslararası aramalarda serbestleşme ile %80'lere varan indirimler gerçekleşti. Kurumumuz serbestleşme sürecinin sağlıklı devam etmesi için düzenlemelerine devam etmektedir. Amacımız uzun vadede altyapıya dayalı rekabetin korunmasıdır. Telekomünikasyon piyasasında rekabet yalnız ülke çapında değil tüm dünyada devam etmektedir”dedi.

Türk Telekom Genel Müdürü Mehmet Ekinalan

1994 yılında Türk Telekom'un gelir paylaşımlı olarak GSM operasyonlarını başlattığını kaydeden Türk Telekom Genel Müdürü Mehmet Ekinalan, bunun serbestleşmeyi gerektiren en önemli konulardan biri olduğunu söyledi. 1998 yılında gelir paylaşımlı firmalara lisans verildiğini belirten Ekinalan, “2000 yılında bu alanda 2 yeni lisans daha verildi. Böylelikle lisans sayısı 4'e çıktı. 2000 yılında ki önemli olaylardan biride Telekomünikasyon Kurumu'nun çalışmaya başlaması oldu. Telekomünikasyon sektörünün gelişmesi için ülkede atılacak en önemli adım düzenleyici kurumun kurulmasıdır. Böylelikle GSM alanında gerçek rekabet başlamıştır. Bu dönemden sonra serbestleşme ciddi olarak karşımıza çıkmasıyla sektör gelişmeye başladı. 2003 yılında gördük ki, mobil gelirleri 4 operatörü besleyebilecek yeterliliğe sahip değil. Dolayısıyla 2 operatör anlaştı ve Türk Telekom ile Telekom İtalya (Aycell ve Aria) birleşmiş oldu. Bu birleşmenin ardından operasyon daha güvenli bir şekilde devam ediyor. Türk Telekom'la GSM operatörleri arasındaki en başta organize edilen ara bağlantı ücretleri ile ilgili anlaşmazlık 2003 yılına kadar devam etti. Bu 2003 yılı Eylül ayında Telsim ve Turkcell ile Türk Telekom'un anlaşması sonucu giderildi. Bu Türkiye için önemli bir adımdı. Bu ara bağlantı ücretleri anlaşması 2004 yılında sona erdi ve Telekomünikasyon Kurumu'nun desteğine ihtiyaç duyduk. Bize göre genel kurallar her zaman geçerlidir. Her operatörün kendi şartları mutlaka gözönüne alınmalıdır. Yoksa referans aldığınız ülkelerdeki kuralları çoğu zaman hayata geçiremediğinizi görürsünüz.

Uzak mesafe telefon görüşmelerinde çok büyük rekabetler yaşanacak. Türk Telekom bunu yaşamaya başladı ama biz rekabetten korkmuyoruz. Türk Telekom geçen yıl ki 400 milyon Dolar'lık yatırımı bu yıl 800 milyon Dolar'a çıkarma gayreti içindedir. Türk Telekom'un %55'inin satılması sözkonusu. Bu kurum 6,6 milyar Dolar gelir, 1 buçuk milyar Dolar net kar, 55 bin çalışan ve 19 milyon abone ve 600 bin ADSL müşterisine sahip. Dolayısıyla, özelleştirmede TT çok daha dinamik bir yapıyla 70 milyon insana çok daha kaliteli hizmet vermeye devam edecek”.

Kazakistan Enformasyon ve Haberleşme Kurumu Başkan Yardımcısı Dulat Orazalinov

“Biz Kazikistan'da telekomünikasyon sektöründe operatörlük düzenleyicilik görevini üstlenmiş bulunuyoruz. E-devlet'te de önemli bir rolümüz var. Hükümetimiz telekomünikasyonda özelleşmeye yönelik bir program tasarladı. Geçen sene bir telekomünikasyon kanunu kabul edildi. Bu hukuksal ve yasama çerçevelerini kapsayan bir kanundu. Bizim tüm çalışmalarımızın varolan yasama çerçevesinde olması gerekiyor. 2004'te gerçek özelleştirme çalışmaları başladı. 2007 yılında pazarı tamamen açmayı planlıyoruz. 2005 yılına kadar gerekli tüm kanunlar düzenlendi. 2. aşama geçen yılın başında başladı. Tarifeler gözden geçirildi. Kazak Telekom'da bir tekel vardı ancak daha sonra uluslararası görüşmeler pazara açıldı ve birçok şirket lisans aldı. Kalitenin yükselmesi, tarifelerin düşmesi açısından rekabet büyük önem taşıyor. Bu sene pazar şartlarında rakamlar çok iyi değil. Kazakistan alan olarak çok büyük ama nüfus çok az. Kazakistan'da 7 binden fazla kırsal nokta var ve 863 noktada telefon yok. Biz kırsal noktalarda artık telekom operatörlerinin çalışmalarını hızlandırmayı ve bu hizmeti vermeyi planlıyoruz”.

Yunanistan Ulusal Telekomünikasyon ve Posta Komisyonu Başkan Yardımcısı Dimitrios Dimitropoulos

“Ülkemizde geleneksel sabit hat telefon görüşmeleri giderek azalmaktadır. Bugün mobil operatörlerden gelen rekabetle sabit hatlar başa çıkamamaktadır. 3N hizmeti başarıyla devam ediyor. Geniş bant sektörü kilit önem taşıyor. DSL operatör sayısı ise giderek artıyor.

Lisans prosedürlerinde son engeller kaldırılarak telekomünikasyon hizmetleri sunulmaya başlanmıştır. Bu prosedürler basit, hızlı, şeffaf ve tartışılmazdır. Çok değişik teknolojileri kullanan operatörler birbirleriyle rekabet halindeler. Bireysel lisansların sayısı ise 61'e ulaştı. Önceden 2 tür lisans vardı. Biri genel yetkilendirme diğeri ise bireysel lisans. Bugün ise bireysel lisansları standart lisans yetkilileri aldı. Bireysel lisans ise spektrum ve sayısal kullanım için verilmektedir. Yunanistan'da tüketici fiyat indeksi %3 artmasına rağmen haberleşme sektöründe %3'lük bir fiyat düşüşü vardı. AB düzenleyici çerçevenin uygulanması sayesinde piyasada daha istikrarlı koşullar oluşmaktadır”.

BBS Acces İdari Direktörü Tooraj Forughian

“Dünyanın hiçbir yerinde faks veya İnternet'in olmayacağı bir yer düşünemiyorum. Dolayısıyla, belli standartlar olması lazım ve makul bir veri oranına da ulaşmak gerekli. E-devlet denince, bunu 6.9 kilobit'lik hızla yapamazsınız. Hangi sistem olursa olsun mevcut telefon yapısına uygun olması lazım. Maliyete bakarsak, öncelikle ekipmanın kendi maliyeti çıkar. Donanım açısından bakınca, burada kablosuz yerel döngü sistemi için bir altyapıya ihtiyaç var. İnternet için bir ara yüz gerekiyor. Bu yazılımda sistemi kontrol edecek yazılımlarda var, faturalama bilgisi, iletişim ağı tüm bunlar çok önemli. İşte buda maliyetin bir parçasını oluşturuyor. Gerçek maliyeti belirleyen insanların altyapı için ödemeye ikna olacakları miktardır”.

Intelsat Avrupa Bölge Başkan Yardımcısı Yuli Wexler

Biz bölgede yeni bir firma değiliz, küresel bir şirketiz. Türkiye'de İntelsat'ın kurucu üyelerinden biriydi. Orta Asya toplumu çerçevesinde 15 yıl önce doğrudan telefon bağlantılarını Kazakistan gibi ülkelere kurmuştuk. Hükümetler arası bir kurum olmaktan çok uzağız. 600 müşterimiz var. Londra, Paris, Almanya, Orta Doğu, Dubai ve birçok yerde ofislerimiz var. Çok güçlü uyduları devreye koyduk ve Kuzey ve Güney Amerika'da yeni şirketler aldık. Uzayda 29 uydumuz yerde de 4 ‘teleport' var. Ayrıca ‘teleport'lar fiber ile Londra, Newyork ve San Francisco ile bağlantılı. ‘Teleport'ların çoklu uydularla bağlantıları var ve dolayısıyla kesintisiz bütünleşik hizmet sunabiliyoruz. Bütünleşik hizmetler çok gelişti. İntelsat tüm piyasa seçeneklerine hizmet veriyor”.

New Skies Satellite Pazarlama ve Araştırma Direktörü Nihar Shah

“Dünyada uydu kapasitesi aslında yaygın ama kimi bölgelerde değil. Bugün Orta Asya Cumhuriyetleri ve Hazar havzasında yeni bir takım girişimler var. Bunlar bölgeye kapasite sağlayan firmalar. Birçok Asya Bölgesi'nin ileriye dönük özelleştirme planları var ve bunu uyguluyorlar. İnsanların düşünce yapısının değişmesi çok önemli. Artık bir takım çözümler uydu teknolojisine dayanarak sunulabiliyor. Talep 1998'den bugüne kadar 2 katına çıkmış durumda. Burası, dünyanın en hızla gelişen bölgelerinden biri. 15 yıllık büyüme oranı %8. Orta Asya ve Doğu Avrupa'da her bir analist uydu hizmet talebi açısından bu bölgeyi en hızla gelişen bölge olarak niteliyorlar.

Batı Avrupa piyasasının %70'i video hizmetlerinden geliyor. Doğu Avrupa ve Orta Asya'da fiber altyapı sayesinde bu talep azalıyor. Ana büyüme alanlarından biri geniş bant diğeri ise video. Bunlar bölgedeki önemli itici güçler olacak. Özelleştirme buradaki en önemli itici güç. Burada terminal fiyatlarında düşüş var”.

Türk Telekom'un yeniden yapılanması da zirvede yerini aldı

Günün ikinci konferansında, 2000 yılından bu yana Türk Telekom'un yeniden yapılanmasına genel bakış ve Hazar bölgesi için bir model olarak Türk Telekom'un özelleştirilmesi konuları gündemi oluşturdu.

Türk Telekom'un sabit hatlarına karşı oluşan rekabet'in de tartışıldığı oturumun ilk konuşmacısı TeliaSonera Uluslararası Taşıyıcı Direktörü ve Başkan Yardımcısı Magnus Sjolund idi.

Piyasada geniş bant oranı arttıkça hizmet sağlayıcıların gelişen hizmetlerini geniş banda dayandırmaları gerektiğini belirten Sjolund, dağıtım kanallarının hizmet türlerine dayalı olduğunu bildirdi. TV, ses ve veri gibi tüm hizmetlerin tek bir şebeke üzerinden sağlanabileceğini ifade eden Sjolund konuşmasında şu görüşlere yer verdi:

“Geniş bant herşeyin başı. Büyük sağlayıcıların yeni stratejik hareketlere girişim yapmaları gerekiyor. İnternet süresinin artması ile uzun süre rekabette olabilmek mümkün değildir. Ancak birden bire oluşan aşırı tedarik nedeniyle fiyatların düşmesi kimsenin beklemediği birşeydi. Bugün artık fiber kabloları kiralamakla sahip olmak arasında neredeyse hiç fark kalmadı.

TeliaSonera, nihai tüketicilere ve hizmet taşıyıcılara çözüm üretiyor. Geniş bant gelişmeleri ve yeni hizmetlerin gelişmesini tayin etmeye devam edecektir. Bugün hizmet sağlayıcıların çoğu çoklu hizmet sağlayabilmektedirler. Taşıyıcıların menşeine göre bu hizmetlerde farklılık olabilecektir.

Tüketici açısından bakarsak tek bir hizmet sağlayıcıdan gelen hizmetlerin fiyatı düşecektir. Buda yeni bir fiyat düşüşünü gündeme getirecektir. Bugünün dünyasında uluslararası taşıyıcılar farklı materyalleri ellerinde bulunduruyorlar. Geleneksel telekom operatörleri bugünkü operasyon yapılarını gözden geçirmek zorunda kalacaklardır. İnancımız odur ki devre yerine şebeke satın almak uzun vadede daha maliyet etkin bir sonuç olacaktır”.

Intracom Genel Müdür Yardımcısı Lazaros Lentzaris

“Birçok operatör arasında rekabet var ve bu ortamı düzenleyecek olan, rekabet kurumu ile işbirliğidir. Bu alanda yasal düzenlemelerin ardından yabancı yatırımcılarında artması bekleniyor. Burada işletmelerin %95'i IP'yi (İnternet Protokolü) ana protokol olarak kullanıyor. Firmaların böyle bir ortamda rekabet edebilmeleri için çok hızlı hareket etmeleri gerekmektedir. Gelirlerin azalması önlenmeli ve teşkilatların modernize edilmesi gerekmektedir. Geleneksel yöntemlerde ses hizmetleri sözkonusu, burada müşterilerin sağlam bir altyapıya ihtiyaçları var. Yalın ve düşük maliyetli operasyon çok önemli, yeni firmaların yeni amaçları var. Stratejilerde yeni nesil geniş bant, müşterilere ulaşmanın en ucuz ve etkin yolu. Tabi kablo, fiber ve ethernet gibi imkanlarda var. Yeni nesil içinde yeni hizmetler müşteriye birarada sunulabilir. Gelecekte özellikle telekomünikasyon alanında rekabetin artacağını düşünüyoruz. Ses ve diğer hizmetlerin sunulması sayesinde operatörler bu sektörde öncü olabilirler.

Bizim ülkemizde izole toplumların bulunması çok yaygın ve bunlar kırsal bölgede yaşayıp kentlere göç ediyorlar. Burada geniş bant birtakım uçurumları kapatabilme şansına sahip ve bu ekonomik açıdan da çok önemli”.

Gilat Satellite Networks Başkan Yardımcısı Dr. Rudy Colson

“Biz oldukça eski bir firmayız. Neredeyse 20 yıllık bir geçmişimiz var. Telefon verileri ve geniş bant için uydu bileşenleri geliştiriyoruz. Politikamız yerel olarak müşterilerimize destek vererek kendimizi göstermek. Kazakistan büromuz bu sene 5. yıldönümünü kutluyor. 500 bin VSAT terminalimiz var ve tüm dünyada mevcudiyetimizi sürdürüyoruz. İnsanlar artık uydu iletişimini tercih ediyorlar çünkü bazı koşullarda maliyeti çok daha etkindir. Tam bağımsızlık, çok hızlı konuşlandırma ve merkezi yönetimde önemli bir avantaj. Karadaki çözümlerin uygun olmadığı yerde uydu iyi bir çözüm.

Bir ülke ne kadar sanayileşmişse, orada o denli komünikasyon hizmeti görülüyor. ISP ve geniş bant çok zor bir piyasa, burada büyük bir kar yok ama önemli olan uyduların balta girmemiş ormanlarda olması değil. İnsanların çok ucuz ve kolay iletişim kurmak istedikleri yerde bulunması.

Gilat olarak Türkiye'de en önemli aktörüz. Müşterilerimiz arasında İş-net, İş Bankası ve Poaş gibi büyük firmalar var.

Kazakistan'da da 5 yıl içerisinde çok önemli uygulamalarımız oldu. Türkmenistan'da çok yakın bir zamanda Haberleşme Bakanlığı ile bir projeyi tamamladık. Moğolistan'da önemli bir projemiz var, burada trafik kontrolü tamamen uydu haberleşmesine bağlı”.

WIK GmbH Direktör Yardımcısı Dr. Ulrich Stumpf

“Telekom alanında danışmanlık faaliyetini sürdürüyoruz. Telekom operatörlerine ve düzenleyici kurumlara danışmanlık yapıyoruz. Telekom reformu herşeyden önce tekel hakların ortadan kaldırılmasıyla başlar. Bu şekilde ses ve diğer hizmetler özelleştirilerek diğer firmalara açılabilir. Rekabet yaratmak, yeni firmaların rekabet etmesini sağlamak, hizmet ve iletişim ağı lisanslandırılması, çeşitli görevlendirmelerin yapılması gerekli. Tarifelerin azaltılması gibi çalışmalarında belli bir çerçevede yapılması gerekiyor. Lisanslandırmayla ilgili önemli bir konu piyasaya girişin mümkün kılınmasıdır. Öncelikle yasal düzenleyiciler orantısız bazı koşulları uygulamamalıdırlar. Burada asgari bir yatırım sözkonusu olduğunda birtakım teşvikler olmalıdır. Altyapı lisansı ya da ses lisansı düşünülürse, operatörler gerekli lisansları değerlendirirken hangi tür iş modellerinin lisans gerektirdiğini belirlemelidirler. Lisanslandırma rejimi içinde eşit bir değerlendirme yapmak gerekiyor. Son olarak kanal ruhsatlandırmalarının yapılması da çok önemli. Bunlar idari birtakım kararlarında bu yönde alınmasını gerektiriyor”.

İBasis Avrupa ve EMEA Yönetici Direktörü Mark Phimister

“Dünyanın 100 ülkesinde ekipmanlarımız var. İbases'in konumu gayet iyi ve Hazar Bölgesi ses fırsatlarının değerlendirilmesi konusunda çok deneyimliyiz. Uluslararası trafikteki en büyük 10 taşıyıcıdan biriyiz. 2004 yılı trafiğinde 4.9 milyar dakikalık taşıma gerçekleştirdik. ABD'de İbases'in kendi işletmesi var ve telefon kartları ile benzer hizmetleri de sağlıyoruz. En iyi hizmet taşıyıcısı olarak ödül aldık.VoIP'te (İnternet üzerinden ses iletimi) dakika taşıma konusunda %16'lık bir payımız var. Artık sabit hatlardan mobile, TDM'den IP'ye bir geçiş olduğunu biliyoruz. PTT hakimiyeti kalmıyor, artık yerel taşıyıcılar hizmet sunuyor. Bizim gibi firmaları kullanmak tüketiciler için çok daha düşük maliyetli. VoIP tabi ki, yeni gelişen ülkelerdeki trafik hacmini önemli ölçüde arttırıyor. Tüketici açısından maliyet azalıyor. Yeni girişimciler piyasaya yeni ürünlerle giriyorlar ve katma değerli hizmetler ortaya çıkıyor. Bugün artık herkes katma değerli hizmetlerin peşinde. Türkiye bizim için stratejik bir nokta. VoIP üretim ve sermaye harcamalarında azalma sağlar, karlılığı arttırır. Bu teknolojinin işletme maliyeti geleneksel teknolojilere göre çok daha düşüktür”.

Oscilloquartz İş Geliştirme Müdürü Sylvestre Kiss

“Biz 50 yıllık bir firmayız. Ekipman ve çözümlerimiz dünyada 100'den fazla ülkede kullanılıyor. Swatch grubunun bir parçasıyız. Swatch grubu deyince, dünyada 20 bin kişiden bahsediyoruz. İsviçre'de silikon vadimiz yok, fakat saat konusunda uzmanız. Bizim çabamız Türkiye'ye senkronizasyon çözümleri sunmak. İlk başta doğru bir senkronizasyon sinyaline ihtiyacınız var. Bazen telekom projelerinde bazı sorunlar olabiliyor. O zaman yeni teknolojiler sunuluyor. Sadece senkronizasyon alanında çalışıyoruz ama bu alanda herşeyi yapmak gibi bir iddiamız var”.

Bölgesel uydu endüstrisine genel bakış

Gün içerisinde düzenlenen konferanslarda Türkiye'nin uydu haberleşmesinin geleceği ve Türk Telekom'un uydu işinin özelleştirme sonrası statüsüne yönelik tahminlerde konuşuldu. Bunun yanı sıra, Hazar Bölgesel uydu endüstrisine genel bakış gibi konularda konferanslarda yerini aldı.

Kazakistan Uzay ve Havacılık Komitesi Ajansı, Eğitim ve Bilim Bakanlığı Başkan Yardımcısı Nurlan Utembayev

“Bizim amacımız ülkemizde uzaycılıkla ilgili tüm konuları geliştirmek. Kazakistan'da yüksek teknolojilerin gelişmesi devlet programında yer almaktadır. Uzaycılık konusunda büyük çalışmalar yaptık. 2005-2007 yılları arasında devlet programı kapsamında uzay araçlarının fırlatılması öngörülmektedir. Bu program içerisinde uzaycılıkla ilgili araştırmaları yapmak, Rusya, Ukrayna ve Avrupa ülkelerinde gerekli eğitimleri sunmakta yer alıyor.

Fizibilite çalışmaları yapmak özellikle telekomünikasyon sektöründeki uzaycılık konusunun gelişimi için uyduların kullanılması çok önemli. Özellikle ekonomik ve sosyal gelişim için uyduların kullanılması da önem teşkil etmektedir. Kazakistan ve Rusya arasında özellikle Kazakistan uydusunun fırlatılması konusunda bir anlaşma yapılmıştır. Bu program dahilinde jeoistasyon yörüngesindeki uyduların kullanılması öngörülmektedir. En yüksek teknolojilerin kullanımıyla yapılmış uydular 2008-2010 yılına kadar ulusal telekom sistemimizin gelişmesine yardımcı olacaktır”.

Cumhuriyetçi Uzay İletişimleri Merkezi Başkanı Viktor Lefter

“Tüm devletler arasındaki işbirliği çok önemli. Kazakistan'da telekom altyapısının kurulması büyük önem taşımaktadır. Burada bir jeoistasyon kurulması öngörülmektedir. Ulusal jeoistasyon uydunun kurulması ile ilgili olarak hükümet karar aldı. Biz radyo elektronik aygıt ve kapasitelerinin araştırmasını yapıyoruz. Aynı zamanda da ulusal uzaycılık gemilerinin yapılması programlarını komitemizde tasarlamaktayız. Tüm varolan diğer ülkelerden gelen tecrübeleri de kullanıyoruz. TV ve radyo aletlerindeki kullanılacak kapasite ve frekanslar nelerdir? Tüm bu çalışmaları biz yapıyoruz. Ulusal uzay gemisi ve bu gemiye dair araştırmalarla ile ilgili hükümet tarafından bir karar alınmıştır. Buna göre Kazakistan uydusunun yapılıp gönderilmesi öngörülmektedir.

Kazakistan'daki tüm çalışmalara bağlı olarak yeni tarifeler oluşturulmaktadır. Bu uydunun kapasitesi çok yüksek olacaktır. Bu anlamda tüm operatörlerle çalışmaya hazırız”

Rusya Uydu İletişimleri Firması Pazarlama Departman Müdürü Ksenia Drozdova

“Bu alanda bütün çalışmalar devlet programı kapsamında yürütülmektedir. Gelecek sene yeni uydu araçlarından meydana gelecek yeni bir grup oluşturulacak. Doğuda yeni 3 ‘teleport' daha kuruldu. Biz Rusya Federasyonu'nda çok geniş kapsamda bulunuyoruz. Biz, ‘Dünya Teleport Forumu'na da dahiliz. Birçok BDT ülkeleri bizim hizmetlerimizden faydalanıyor. Bunun dışında VSAT'ı da geliştiriyoruz. Televizyon ve radyo yayıncılığı hizmetleri en dinamik gelişen pazardır. Telekom pazarının %40'ını televizyon ve radyo yayıncılığı oluşturuyor. Biz tüm BDT ülkelerine yayın yapmaya hazırız”.

İntersputnik Satış Departmanı Uzmanı Yuri Meleshkov

“İntersputnik uluslararası bir uzay iletişim şirketi. Dünyadaki ilk uzay operatörlerinden biri. Bizim şirket kapsamında 25 ülke çalışıyor. Faaliyet planı kapsamında çalışmalarımıza devam edeceğiz. Bu faaliyetlere artık telekom operatörleri de katılabilir. 1500'den fazla yerel istasyonlarımız var. Şuanda uydu iletişim faaliyetleri telekom sektöründeki en önemli faaliyet. Çünkü, aynı büyüklükteki bilgiyi çok daha hızlı bir şekilde daha fazla insana ulaştırmak mümkün. Uydu araçları kapsamında sayısal TV programları tasarlanabilir ve İnternet hizmeti verilebilir. Bütün bunlar çok standart konulardır. Uydu araçlarının kiralanması ve bu projelerin gerçekleştirilmesi için en önemli faktör finansman kaynağı ve zamandır. En önemli maliyet kiralamadır. Telekom şirketleri ve uydu araçları operatörleri arasında ortaklıklar olmalıdır. Artık uydu araçları bir yatırım alanı olmaktadır ve bu araçların kullanımıyla birçok sorun çok daha kısa sürede çözülebiliyor”.

Eutelsat SA Ortadoğu ve Orta Asya Bölge Satış Direktörü Ali Korur

“Eutelsat bu alanda önemli operatörlerden biri. 1 milyar Dolar'lık ciroya sahibiz ve 350 milyon Dolar'lık gelirimiz var. 450 kişilik uluslararası bir çalışan grubuyla 35 ülkede faaliyetteyiz. Prime video ortamı konusunda çalışıyoruz. Pay TV'de Afrika, Fransa ve İtalya gibi ülkelerde çalışmalarımız var. Uydu haberleşme hizmetleri sürekli değişiyor, bugün artık uzay alanına değil telekom operatörlerine de hizmet vermektedir. Eutelsat hep teknolojinin önünde gitmiştir. Zaman zaman teknolojik gelişmelerin itici gücü olmuştur. Hizmetlerimizin yanında kendi müşterilerimize destek servisi sağlıyoruz. Eutelsat'ın temel faaliyeti video uygulamaları, veri sistem ağları ve geniş bant hizmetleridir. Bütün bu sektörlerde paylarımız var. Tüketici yayınları ve profesyonel video şebekeleri, geniş bant hizmetleriyle bütünleşik olarak sunuluyor”.

Hughes Haberleşme Ağı Sistemleri Rusya ve NIS Bölgesi Kurumsal Pazarlama Başkan Yardımcısı Dr. Arunas Slekys

“Geniş bant uydu talebinde küresel olarak %15'lik bir büyüme var. İlk geniş bant kablo döneminde %40-50 oranında büyüme vardı. Buna yetişmek mümkün. Biz hala tüm uydu potansiyelini tam olarak kullanmış değiliz. Asıl kar, bu kanallardan müşterilere sağlanan hizmetlerde. Yazılım ve içerik sağlayıcılarda buraya dahil. Ancak bu şekilde müşteriye doğru hizmeti sağlayabiliriz.

Tüm dünyadaki geniş bant uygulamalarına bakarsak gelecek yıl tüm dünyada 1 milyar İnternet bağlantısı olacak ve bunun 200 milyonu geniş bant olacak. Bu %1'den daha az ama daha iyisini yapabiliriz. Uydu, video alanında ilk başarısını kaydetti. Bu anlamda uydu TV'lerini unutmamak lazım. Artık kablo TV'ler yerine uydu TV'lerinin olduğunu görüyoruz. Operatörlerle çalışıyoruz, Azerbaycan'da 10 operatörümüz var. Tabi biz hepsinin başarılı olmalarını isteriz. Çünkü yerel piyasadaki sağlayıcılar o piyasanın başarısını gösterecektir”.

VSAT Teknolojisinin önemi

Günün son konferansında ele alınan konular ise şu şekilde sıralandı; VSAT'ın Hazar ve Orta Asya İşletme ve yerleşim bölgeleri eğilimlerine uygunluğu, ses, görüntü ve veri ulaşımı bazında kırsal ve metropolitan bölgelerdeki orana yönelik olarak VSAT teknolojisinin önemi.

Kazakhtelekom Başkanı Askar Bishigaev

“Kazak Telekom Kazakistan'da telekom sektöründe en büyük operatör. Pazarın %57'sini elimizde tutuyoruz. Kazak Telekom hizmetlerini kırsal alanda da veriyor. Çok istikrarlı bir mali pozisyonumuz var. Ticaret hacmimiz 1 milyar Dolar'a ulaşıyor. Bu sonuçlarda Kazak Telekom'un 2005 yılı Ocak ayına kadar süren tekelcilik rolü de çok önemli. 2 buçuk milyon abonemiz var. Sayısallaştırma oranı kırsal bölümlerde %61'e ulaştı. Kazakistan alan açısından dünyanın en büyük 9. ülkesi ancak nüfusa bakınca bu oranın çok düşük olduğunu görüyoruz. 2000'den 2004 yılına kadar kırsal alanlardaki abone sayısı 2 misli arttı. Kırsal alanları geliştirme programımız kapsamında bazı faaliyetlerimiz var. Kazakistan'da 7600 kırsal bölge var ve bunların 869'u çok küçük kasabalar. Buralarda telefon hatları henüz yok. Devlet 2005 sonuna kadar bize tüm kırsal alanları telefon şebekeleri ile kaplamak gibi bir amaç oluşturdu. Bu amaç kapsamında kırsal alandaki okullarında % 50'si İnternet'e bağlanacaktır. Kazakistan'da şu anda bir fon oluştu ve tüm ulusal ve uluslararası operatörler buraya para aktarmaktadırlar. Ancak bu fonun %90'ını Kazak Telekom oluşturuyor”.

Kırgızistan Cumhuriyeti Devlet Haberleşme Ajansı Direktör Yardımcısı Baish Nurmatov

“1992'nin başından itibaren telekomünikasyon sektöründeki pazar şartlarını yürütmekle ilgili bir program ortaya kondu ve 1998'de bir kanun tasarlandı. Nisan ayında bu kanun kabul edildi ve bu kapsamda telekom mercisi kuruldu. 1997 yılından beri bu konuda büyüt tecrübe birikimi edindik. Şirketin ana faaliyet teması rekabet ortamının oluşturulması, devlet idare fonksiyonları ve özel şirket fonksiyonlarının ayrı tutulması ile pazarın özelleştirilmesidir. Bizim ilk amacımız ana hat şebekelerin modernizasyonuydu. Kırgızistan çok dağlık bir alanda dolayısıyla biz coğrafi şartlara bağlı olarak çalışmalar yaptık. 1992 yılında 2 şebeke oluşturuldu ve şu anda tüm şebeke merkezleri kapsama alanında. Çok kısa zamanda ana sayısal yapı oluşturuldu ve sektör çok hızlı gelişmeye başladı. Şu anda 200'e yakın şirket telekom alanında faaliyet gösteriyor. Kırgız Telekom tekeli 1993 yılında son buldu. Özellikle uluslararası ve şehirlerarası telefon görüşmelerinde tekel sona erdi. Şu anda enformasyon fonu kuruldu, buraya sadece telekom operatörleri değil, birçok banka ve büyük şirketler maddi kaynaklar aktarmaktadırlar”.

Rohde&Schwarz Ürün Pazarlama Müdürü Ronald Kuhls

“Rohde&Schwarz %100 özel mülkiyeti olan Almanya'da kurulu bir firma. Şirketimiz ölçüm cihazlarından da tanınıyor. Biz komünikasyonu tamamen gizli tutmak için çözümler geliştiriyoruz. Dünya telekomünikasyon ortamında hızla dönmeye başladı. Bilgi ve haberleşme küresel bir iş alanı. Bilgi finansal konuları da beraberinde getiriyor. Haberleşmeyi gizli tutmak deyince bütünleşik bir yaklaşım dikkate alınmalı. Buna aynen bina inşa eder gibi önce temelden başlanır ve en son çatıya gelinir. Biz müşterilerimize güvenli fonksiyonlar ve haberleşme ortamları sunmaya çalışıyoruz. Bunun için müşterilerimizin telekom altyapılarını da temelden incelememiz lazım. Bu aşamada her kademede güvenlik kontrolünü gerçekleştirmek gerekiyor. Bu bir anlamda hayat sigortası gibi, belli risklere karşı bilgileri koruyoruz”.

Telekomünikasyon Kurumu Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Ayhan Beydoğan

Telekomünikasyon Kurumu ve Rekabet Kurulu'nun telekom sektörünün serbestleştirilmesindeki rollerinin ele alındığı toplantıda Türkiye Telekomünikasyon Kurumu Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Ayhan Beydoğan da hazır bulundu.

Telekomünikasyon hizmetlerinin rekabetçi ortamda devam etmesi için yeni düzenleyici çerçeveler oluşturulduğunu bildiren Beydoğan, bu yılki düzenlemelerin hazırlanmasında AB mevzuatının uygulanması ve üye ülkelerin uygulamalarına dikkat edildiğini kaydetti. Beydoğan daha sonra şunları söyledi:

“Bu çerçevede düzenleme riskinin en aza indirilmesi için çabalanmıştır. Yürürlükteki mevzuatın kurul bünyesinde yürütülen düzenleyici çalışmalar yanında, sektörde önem taşıyan elektronik haberleşme yasa tasarısı gündemdedir ve bunun biran önce yasallaşması beklenmektedir. Kurumumuzun 2001 yılından bu yana yaptığı faaliyetlerin serbestleşmede ve düzenlemelerde büyük katkısı olmuştur. Ayrıca düzenlemeler bağımsız bir otorite olan TK tarafından gözetilmeye devam edecektir”.

Gürcistan Ulusal Haberleşme Komisyonu Başkanı Dimitri Kitoshvili

“Serbestleşme ve özelleşme 2 önemli süreçtir. Sektör reformlarının uygulanmasında özelleşme, serbestleşmenin arkasından gelmelidir. Burada daha fazla yatırım çekmeden bunu başarılı bir şekilde yürütmek mümkün değildir. Piyasa kuralları ile ilgili olarak engellerin kaldırılması da çok önemlidir. Öncelikle bağımsız bir düzenleme kurulu oluşturulması ve özelleştirme gerçekleşmelidir.1999 yılında Gürcistan hükümeti stratejik bir karar alarak gelirlerin arttırılması, yabancı yatırımların çekilmesi ve tüketici memnuniyeti için telekom piyasasını serbestleştirdi. Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı burada faaliyet gösteriyordu, şimdi ise düzenleme kurulumuz var. Gürcistan telekomünikasyon kurumu bir A.Ş.'ye dönüştürüldü. Burada potansiyel yatırımcı arayışı sürmüştür fakat farklı ülkelerdeki gelişmeler özelleştirme çalışmamızı yavaşlattı. Telekom Gürcistan ise özelleştirildi.

Yapısal ve kurumsal reformlar piyasaların belli alanlardaki gelişimini izlemiştir. Telekom piyasasının istikrarı artmaktadır. Gürcistan Ulusal Haberleşme Komisyonu çok sayıda firmaya lisans verdi. Telekom hatlarının sayısı 510 binden 650 bine kadar çıktı. Abone sayısı ise %20'lik bir artış gösterdi”.

Tajik Telekom Genel Müdürü Gulmahmad Kayumov

“Günümüzde enformasyon bilişimin en önemli kaynaklarından biridir. Biz bununla ilgili modernizasyonun büyük bölümünü yaptık. Sanayi gelişiminde telekomünikasyon önemli bir rol oynuyor. Bu nedenle uygun zemini hazırladık. Bilgisayar şebekeleri kuruldu, geçen sene de telekomünikasyonun gelişimi doğrultusunda yeni düzenlemeleri kabul ettik. Kullanıcıların hak ve yetkileri belirlendi. Son yıllarda bu alandaki mevzuatta gelişmeler oluyor. Tacikistan'daki toplum bu alandaki gelişmelerden yararlanmak istiyor. Hükümetimiz tarafından Tajik Telekom'un yanısıra, özel operatörlerde devreye girdi ve yabancı yatırımlar için cazip şartlar ortaya kondu. Bu alanda tekelleşmeden uzaklaşılmaktadır. Devlet genel olarak bu tür işletmelerden çekilmektedir. Tekelci operatörlerin özelleşmesi gündeme gelmektedir. Milli operatörlerin yanısıra, yabancı operatörlerde sektöre giriyor. Dünyadaki mali piyasaların küreselleşmesiyle ülkemizde de rekabet için uygun ortam yaratılmıştır. 7 Kasım 2004'te stratejik özelleştirme planı kabul edildi”.

Türkmenistan Radyo ve TV Dış İlişkiler Departmanı Direktörü Yusup Ovezkuliev

“Ulaştırma Bakanlığı 2020 yılına kadar bir çalışma belirledi. Bütün büyük şehirlerde şebekelerin oluşturulması, uluslararası görüşmelerin pazara açılması gündeme geliyor. İnternet şebekesi geliştiriliyor. İslam Bankası'ndan alınan kredi ile Siemens'le iş birliği halinde 20 bin abonelik yeni bir sayısal santral kuruldu. Çünkü mevcut kullandığımız analog santrallar çok yavaşladı. Bütün sayısal santrallar için bilgisayar programı hazırlandı. Ülkenin telekomünikasyon altyapısı kapsamında Çin Halk Cumhuriyeti'nden faizsiz kredi alındı. Akşaabad'ta telsiz istasyonları oluşturuldu. Bunlar numara 7 standardına göre çalışıyor. Akşaabad çevresinde 4500 abone mobil bağlantıya kavuştu. Ulaştırma bakanlığımız tüm ülke topraklarını mobil telefon kapsamına almak istiyor. Şuanda başkentte özellikle ağırlık sayısal santrallar üzerinde. Sadece il merkezinde değil ilçelerdede sayısal santral kurma çalışmaları var”.

Netcracker Teknoloji Strateji Başkan Yardımcısı Dmitry Tunin

Yeni ulusal uydu yayın sisteminin görüşüldüğü konferansta konuşan Netcracker Teknoloji Strateji Başkan Yardımcısı Dmitry Tunin, amaçlarının telekom operatörlerinin faaliyetlerini kolaylaştırmak olduğunu söyledi. 1993 yılında beri bu sektörde varolduklarını ve telekom çalışanlarına destek verdiklerini belirten Tunin, “Operatörlere daha etkin bir yöntem sağlıyoruz. Dünyada 50'ye yakın operatör bizim sistemimizden yararlanıyor. İlk çalışmaya Rusya'da başladık. 90'lı yıllarda Amerika'ya sonra da Avrupa'ya geçtik. Şimdi ise Orta Asya'ya açılıyoruz. Esas kaynak merkezimiz Moskova'da yer alıyor. Bizim sistemimiz müşterek bir ortam oluşturuyor ve bunun içinde birkaç sistem biraraya getiriliyor. Bizim sistemimizin temel özelliği, merkezde bir temel kaynak yer alıyor ve bu ana sistem çevresinde yardımcı sistemler bulunuyor” dedi.

Taide Network A.Ş. Bölge Satış Yöneticisi Bjoernar Mikkelsen

“Taide Norveç'te 1991 yılında akademik bir haberleşme ağı olarak kuruldu. Norveç PTT Telenor'un mülkiyeti altındayız. Telenor 4, ilgili alanda uydu işi yürütüyor. Bunlar; yayıncılık, uydu mobil, uydu haberleşme ağı ve diğer hizmetler. Telenor, 1990'larda önde gelen firmalar arasında yerini aldı ve önemli bir ulusal gelişme kaydetti. Taide şirket olarak tüm IP bazlı haberleşmeden sorumlu, Telenor uydu servisleri içinde yer alıyor.

Müşterilerimiz 55 ülkeye yayılıyor. Tüm dünyada iş ortaklarımızla ve acentelerimizle çalışıyoruz. Taide'nin kendi altyapısı var, dikey bir Avrupa ve Amerika hattına sahibiz. Yayıncılık, veri transferi ve mobil haberleşme için çok çeşitli hizmetler sunuyoruz”.

Karel Elektronik Uluslararası İş Geliştirme Müdürü Metin Cebeci

“Türkiye köprü işlevi gören bir ülke dolayısıyla bizde sayısal ve analog santralları birleştirerek köprü görevi yapıyoruz. Sayısal uçurum toplumda çok ciddi problemler yaratıyor. Bu nedenle bu uçurumun daraltılması gerekiyor. Kırsalda telefon yoğunluğuna bakarsak birkaç telefon hattı görüyoruz. Dolayısıyla herkese çok kaliteli hizmet sunulması gerekiyor. Kırsal kesimdekiler telefon hattı olmamasından şikayet ediyorlar, olsa bile ya çok geç geliyor ya da sürekli kesiliyor, ses kalitesi düşük oluyor. Katma değerli hizmet ise neredeyse yok gibi. Buralara hizmet veren operatörlerin işletme ve bakım maliyeti çok yüksek olmasına karşın çağrı trafiği düşük.

Sayısal uçurumun ortadan kalkması şart ancak bunun analog santrallarla yapılması mümkün değil. Sayısal santrallara ihtiyaç var ama bu hem zaman ister hem de çok maliyetli. Çözüm eski ve yeni sistemler arasında bütünleşme sağlamak. Teknolojiler çevre koşullarına uyum sağlamalı, yerel koşullar anlaşılmalı ve ihtiyaca göre hizmet götürülmelidir. Aynı zamanda eski sistemi ve yeni sistemi bilenlerin deneyimlerini paylaşmaları gerekmektedir. Tüm bu zorluklara biz çözümlerimizle cevap getiriyoruz. Bu çözümleri getirirken Azerbaycan Telekom ile çalıştık çünkü onlar eski sistemleri çok iyi biliyorlar”.

GSM Pazar deneyimleri

Telekom Zirvesi'nin 2. gününde düzenlenen son konferans Türkiye, Karadeniz, Hazar Bölgesi ve Orta Asya'da mobil ses hizmetlerinin büyümesi ve Karadeniz ülkelerindeki GSM pazarlarının tecrübelerinin güncelleştirilmesi konularını içeriyordu.

Bulgaristan Ulaştırma ve İletişim Bakanlığı Haberleşme Politikaları Direktörlüğü Müdürü Bozhidar Simeonov

“Şuan Bulgaristan'da tam bir piyasa serbestleşmesi vardır. 1 Ocak 2003'ten itibaren sabit ses hizmetleri ve diğer hatlar özelleştirildi. Telekomünikasyon yasası 7 Ekim 2003'te kabul edildi ve AB'ye uyumludur. Telekomünikasyon yasası hukuki çerçeveyi tayin etmekte AB mevzuatı ile tam bir şeffaflık ve uyum sağlamaktadır. Bir de bağımsız bir düzenleyici kurul mevcuttur. Düzenleme açısından temel konular, piyasadaki önemli işletmeciler yasa kapsamına girmektedir. Telekomünikasyon sektör politikası 2002 topluluk müktesebatını yansıtmaktadır. Özelleştirme, satışları Bulgaristan Telekomünikasyon Şirketi'nin %99'unda tamamlanmıştır. Serbestleşen telekom piyasasında mobil hizmetler bulunmaktadır. UMTH lisansları verilmeye başlandı. Sabit şebekenin sayısallaştırılma oranı artıyor. Mobil piyasaya bakınca yoğun ve hızlı bir gelişme var. İnternet kullanım oranı Eylül 2004'te %20,5'e ulaşmıştır. Gelecek potansiyele bakınca çok geniş kapsamlı hizmetlerin olmasu ve bunların iyi ve kaliteli ücretlerle sunulması sözkonusu olacaktır”.

Az Telekom Genel Müdürü Magamet Mamedov

“Enformasyon teknolojileri hayatımızda önemli rol oynuyor. Çağdaş bilgi teknolojilerinin oluşturulması toplumun entelektüel yapısını yansıtır. Son yıllarda bu teknoloji birçok alanda kullanılmıştır. Azerbaycan Cumhurbaşkanı 2003 Haziran kararıyla ilgili olarak 2003 ve 2013 yılları arasında enformasyon ve telekomünikasyon konusunda stratejik eylem planı hazırlandı. Çağdaş bilgi teknolojileri üniversite gençliğine büyük bir imkan sağlamaktadır. Devlet görevlerine eleman alınırken bu sistemlerden yararlanılmıştır. Birçok bilimsel kuruluşu birbirine bağlayan bir ağ oluşturulmuştur. Uluslararası kuruluşların desteğiyle birkaç eğitim merkezi oluşturuldu ve eski bağlantılar sayısal hale geldi. E-ticaret ve telekomünikasyonla ilgili yasalar kabul edildi. Hükümetimiz bilgi teknolojilerini diğer teknolojilerin geliştirilmesinde bir itici güç olarak nitelendirmektedir”.

Inform Mobile İdari Direktör Yardımcısı Kirill Safonov

“İnform Mobile 2001 yılında kuruldu ve Rusya'de servis sunucular arasında 1. sıradayız. 2001 yılında mobil şebekeler için hizmet vermeye başladık. 2003 yılında CocaCola ile bir kısa mesaj kampanyası başlattık ve 2004 yılında da MTS'le beraber Avrupa Futbol Şampiyonasını naklen yayınladık. Geleneksel olarak ses aktarma hizmetlerinin seviyesi düşüyor ve kısa mesajlar ön plana çıkıyor. Projelerimizden SİMcafe bir devrim niteliği taşıyor. Biz bunu 4 yıl önce devreye aldık ve en zorlu sistemlere kadar bunu uygulamaya başladık. SİMcafe bir içerik yönetim sistemidir. İlave hizmetler alanında çok mükemmel bir sistemdir ve bunun için ek masrafa gerek yoktur”.

Telekom yatırımlarında küresel eğilimler

Gerçekleştirilen zirvenin son gününde telekomünikasyon yatırımlarında küresel eğilimler ve bunun Hazar Bölgesi ve Orta Asya için finansman temin edilmesindeki önemi tartışıldı.

NetCentrex MEA Satış Direktörü Ahmed Bouna

“NetCentrex 1998 yılında kurulmuş bir Fransız firması. Fransa Telekom Araştırma Geliştirme Departmanı ile çalışıyor. Uluslararası bir şirketiz. Ana hissedarları Cisco, İntel gibi kuruluşlar ile Avrupalı ve Amerikalı bazı işletmeler. Amacımız hizmet sunuculara hizmet geliştirmek. Buradaki katma değerli hizmetler hem konut hem iş sektörlerine yönelik. Ciromuz 45 milyon Euro ve HP ile stratejik bir OEM kontratımız var. Ericsson, Nokia ve Alcatel gibi firmalarla da çalışıyoruz.

Konutlarda ses ve video çok yaygın çözümlerimiz. Sabit mobil dönüştürmeye bakarsak orada da uygulamalarımız var”.