WiMAX ile her yerden, her an, hızlı erişim

Cenk Yapıcı / Fotoğraflar: Baykan Çallı

Kablosuz İnternet’te dünyanın en hızlı erişim olanağını sağlayan ve tüm dünyada haberleşmenin geleceğini baştan sona değiştireceği öngörülen WiMAX teknolojisi, WiMAX Türkiye Konferansı’nda görücüye çıktı.
27 Şubat’ta İstanbul Çırağan Sarayı’nda gerçekleştirilen etkinliğe Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İkinci Başkanı Galip Zerey, kablosuz haberleşme teknolojileri konusunda önde gelen otoritelerden kabul edilen Atlanta Üniversitesi Geniş Bant ve Kablosuz Bilgisayar Ağı Laboratuar Başkanı Prof. İlhan Fuat Akyıldız, Intel Türkiye Genel Müdürü Çiğdem Ertem ve WiMAX teknolojisinin babası olarak kabul edilen Roger Marks gibi önemli isimler konuşmacı olarak katıldılar.
WiMAX teknolojisinin 2003 yılından beri kat ettiği yol, tüketicilere sunduğu avantajlar ve Türkiye’deki WiMAX uygulamaları ve bu uygulamaların geniş kitlelerle buluşma sürecinin tartışıldığı platformda,WiMAX’in Türkiye'deki geleceği tartışıldı. WiMAX’in lisanslanması, kurulumu, gelişimi ve kullanımı konularının her yönüyle tartışıldığı, Intel, ZTE, Motorola, Aperto Networks, Net İletişim gibi WiMAX konusunda öncü firmaların destekleyiciliğinde gerçekleşen sektörel toplantı sayesinde, telekomünikasyon sektörü bir araya getirilerek bu teknolojinin Türkiye’de en kısa sürede, en hesaplı ve en sağlıklı biçimde uygulanır hale getirilmesini sağlayacak son derece önemli bir haberleşme olanağı yaratılmış oldu.
Bugün 120 ülkede 300’den fazla operatör tarafından hizmet sunan teknolojinin hız ve kolaylık konusundaki büyük avantajları nedeniyle, en fazla 2 yıl içersinde WiMAX sinyalinin olmadığı hiçbir ülkenin kalmayacağı öngörülüyor. WiMAX, İnternet’e en yüksek hızda erişim, çok yüksek hızda indirme olanağı, mobil erişimde veri kaybının önlenmesi, daha ucuz telefon görüşmesi ve video konferans gibi ayrıcalıklarıyla ülkemizde de yakın zamanda kullanılabilir durumda olacak.

Ertem: “WiMAX yaşam standartlarını yükseltecek”
Intel Türkiye Genel Müdürü Çiğdem Ertem, günümüzde dünya çapında 1,4 milyardan fazla İnternet kullanıcısı olduğunu belirterek başladığı konuşmasında şunları söyledi: “150 milyondan fazla aktif ağ sitesi bulunuyor. İnternet üzerinde her gün 1,5 milyardan fazla arama yapılıyor ve bu sayının her geçen gün bir öncekine göre artıyor. YouTube üzerine her dakika 10 saatlik video ekleniyor ve her ay 10 milyar videonun izleniyor, ayrıca günde 100 binin üzerinde elektronik günlük yazılıyor. Oluşturulan bunca içerik büyük çoğunlukla kişisel bilgisayarlarda oluşturuluyor. Günümüzde İnternet'i kullanan 1,3 milyar kullanıcının, erişimlerini bilgisayar tabanlı sistemler üzerinden yapıyor ve bu sistemlere ek olarak, 1,5 milyar kullanıcı da İnternet’e mobil cihazlar üzerinden erişiyor. Mobil İnternet kullanımı her geçen katlanarak artıyor. Elimizden düşürmediğimiz bu cihazlar artık İnternet’e bağlanabilen ve eskisinden çok daha akıllı cihazlar haline geldiler. Kullanıcılar mobil ürünleri kullanırken yavaş bağlantıdan şikâyet ediyorlar, tatmin olmuyorlar, ancak yüksek bağlantı hızlarına ulaştıklarında çoğu zaman kişisel bilgisayarlarda yaptıkları etkinliğin çok daha fazlasını akıllı mobil cihazlarında yapabiliyorlar.”
Çiğdem Ertem, göre bu memnuniyetsizliği aşmanın yolunun tüm kablosuz şebekelerin birbirine rakip olarak görülmesi yerine, birbirlerini tamamlayıcı olarak kullanılması ile çözüleceğini vurguladı ve bu durumda WiMAX’in çok iyi bir tamamlayıcı olduğunu ifade etti. Mobil WiMAX’in sağladığı birçok uygulama avantajını da anlatan Ertem şöyle devam etti: “Mobil WiMAX ile birlikte Ankara Numune Hızır’ın ambulanslarında araç ile acil servise aktarılan hastaya merkezden anında müdahale yapılarak, ölüm risklerini en aza indirmek mümkün oluyor. Fatih Belediyesi WiMAX kullanarak yaklaşık 1 yıldır güvenlik ve trafik konularında önemli yol aldı. Umudumuz; bu kolaylıkları hayatımızın bir parçası haline getirerek, 2010 yılına kadar 1 milyar kullanıcıyı daha geniş bant ağlarla tanıştırabilmek. Unutulmaması gerekir ki, her ağa bağlanan kullanıcı üretkenlik ve içerik konusunda fayda sağlıyor.”

Zerey: “Geniş bant yetkilendirilmesi bu yıl yapılacak”
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu İkinci Başkanı Galip Zerey WiMAX’in Türkiye’deki geleceğinin ve geniş bant yetkilendirmesinin Ulaştırma Bakanlığı’nda olduğunu belirterek, lisans bedellerinin, verilecek lisansların bölgesel mi ulusal mı, frekans aralığının ne olacağının Bakanlık tarafından belirlenmesinin ardından Bakanlar Kurulu’nda görüşüldükten sonra, Kurum tarafından düzenleneceğini belirtti. Zerey konuşmasında şunlara değindi: “Bu yıl içersinde geniş bant yetkilendirmesi yapılacak, çalışıyoruz. Numara taşınabilirliği ile Türkiye’de 2 milyona yakın numara taşıma talebi alındı, bunların 1,8 milyonu gerçekleşti. Mobilde sağlıklı bir rekabet platformu sağlanmış durumda. 3.Nesil ve WiMAX ile birlikte Türkiye’de ARGE faaliyetlerini de koyduğumuz yükümlülüklerle artırıyoruz. Mobilde kullanım oranı yüzde 93’ü buldu ve sabit geniş bant abone sayısı da 6 milyona erişti. Mobilde ara bağlantı ücretleri üzerinde çalışıyoruz, yeni düzenlemeleri yakında duyuracağız, zaten ücretler şu anki durumuyla Avrupa’nın en düşük ücretleri konumunda. Sabit geniş bantta piyasa lideri olan yüzde 93,5 pazar payına sahip TTNET dışında kalan Pazar payı mobil operatörler ve alternatif sabit operatörler tarafından yeni dönemde geliştirilecek.”
Galip Zerey, WiMAX frekansının kar amacı güdülmemesi şartıyla sağlandığını ve bu frekansla kırsal kesime daha hızlı ve kolay telekom hizmeti götürülebileceğini kaydederek, nüfusu 500 kişinin altında olan köylere üç operatör karlı olmadığı için hizmet götürmediğini söyledi. WiMAX teknolojisinin kırsal kesim için uygun olduğunu belirten Zerey, bunu Ulaştırma Bakanlığı’na sağladıklarını, kullanmanın onların elinde olduğunu işaret etti. Ayrıca bu frekansı şehir içinde de Emniyet Genel Müdürlüklerine sağladıklarını söyleyen Zerey, şehir içinde MOBESE (Mobil Elektronik Sistem Entegrasyonu) uygulaması için de kullanıldığını belirtti.

Marks: “WiMAX kırsal yerleşim merkezlerinde kullanımı artıracak”
WiMAX Forum İkinci Başkanı Roger B. Marks, WiMAX’in çok önemli ve kullanışlı bir teknoloji olduğunu belirttiği konuşmasında şunlara değindi: “WiMAX teknolojisi dünyada İnternet’in daha fazla nüfus tarafından kullanılmasına yardım edecek. Kırsal bölge kullanıcısı fazla olan ve büyük yüzölçümüne sahip ülkelerde İnternet kullanımında WiMAX öne çıkmaya başladı. WiMAX, 3N’ye göre daha düşük maliyetli İnternet ağına sahip ve özel haberleşme ağları gerektirmiyor. WiMAX, Wi-Fi’ye göre de daha büyük kapsama alanına sahip ve sabit-mobil kullanıma uygun. Bu sistem hızlıca kurulup, köylere kadar İnternet kolayca götürülebilir” dedi.
3. Nesil ile kablosuz İnternet’te hızlı erişim olanağı sağlayan WiMAX teknolojilerini karşılaştıran Roger B. Marks, şöyle devam etti: “WiMAX, tamamen İnternet tabanlıyken, 3.Nesil geleneksel haberleşme ağlarına bağlı. Telekom şirketlerinin ses tabanlı ağlarda yatırımları olduğu için 3N’yi desteklemeye devam ediyorlar. Yeni operatörler İnternet tabanlı ağları kullanınca daha düşük maliyetli çözümler sunacaklar. Gerçek yakınsama ise, bütün telekom operatörleri İnternet tabanlı ağları kullandığında olacak.”

Tabassi: “Mobil İnternet’in öneminin farkına varıldı”
29 Eylül 2008 tarihinde Baltimore’un tamamını kapsayan WiMAX ağını duyuran Clearwire, teknolojinin geniş kitleler tarafından sorunsuz bir şekilde kullanılabileceğini gösterdi. Yeni şebekeyle birlikte ismini New Clearwire olarak değiştiren şirketin başkan yardımcısı Ali Tabassi, yaptığı sunumda mobil geniş bandın 3N dışında da büyük bir hızla büyüdüğünü ifade etti. Tabassi, son üç yıldır gündemden hiç düşmeyen WiMAX’in önümüzdeki yıllarda gerçek yüksek hızlı mobil İnternet deneyimi için en olası alternatif olduğunu söyledi. Tabassi şöyle konuştu: “2004 yılına gelindiğinde Dünya çapında toplamda 10 adet WiMAX şebekesi bulunuyordu. Günümüzde ise başta ABD, Meksika, Kanada ve Çin olmak üzere Dünya’nın birçok noktasında toplamda 150 milyon insana hizmet eden şebekeler bulunuyor. Şirketler, kapsama alanının 2010 yılı itibariyle 650 milyon, 2012 itibariyle de 1,5 milyar kişiye hitap edebilir hale gelmesini hedefliyor.”

Bilişim ve haberleşmede eğilimler
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Kurul Üyesi Ahmet Hamdi Atalay; günümüzde temel eğilimlerin değiştiğini, şebekeden bağımsız uygulamaların önem kazandığını kullanıcıların hangi hizmeti hangi şebekeden aldığını bilmesinin gerekmediğini, her yerden ve her şekilde geniş bandı kullanabilmelerinin önemli olduğunu kaydetti. “ARGE çalışmaları süren ve önümüzdeki dönemde insanların hayatına girecek yeni teknolojiler ile ağırlıklı olarak insan-makine etkileşimine dayanan, bilgi toplama ve işleme yapabilen sağlık, eğitim, ev ve ortam, iş ve ofis, ulaşım, otomotiv gibi alanlara odaklanılacak. Mobil haberleşme teknolojilerinin 15-20 yıllık ömrüne rağmen 6,5 milyar insanın yaklaşık 4 milyarı kullanıyor. 3N olarak bilinen geniş bant mobilde (UMTS ve CDMA) 350 milyon kullanıcıya ulaştı. Artık, potansiyel kullanıcılar sadece insanlar değil, makineler (taşıtlar, bankamatikleri, çeşitli otomat ve güvenlik sistemleri vb.) ve hayvanlar da kullanıcı olabiliyor” şeklinde konuşan Atalay, bunların sonucunda hizmetlerde çeşitlilik ve yakınsama, altyapılarda çeşitlilik ve tümleşme, bant genişliğinde ve hızda artış, fiyatlarda düşüş gibi kavramları ortaya çıkardığını vurguladı.
Akyıldız: “WiMAX mobil geniş bant için en uygun çözüm”
Prof. Fuat Akyıldız, Türkiye’nin yüksek teknolojiye her zaman açık ve ilgili genç bir nüfusa sahip olduğuna değinerek başladığı konuşmasında, günümüzde mobil telefonsuz bir hayatın söz konusu dahi olamayacağını, GSM teknolojisinin hayata başlamasıyla var olmayan şirketlerin şu an milyar Dolar’lık holdinglere dönüştüğünü kaydetti. Akyıldız şunları söyledi: “Artık televizyon alırken yüksek çözünürlüklü olanını tercih ediyoruz. Mobil geniş bant, elektrik, su ve gaz gibi elzem bir hale geldi. Geniş bant teknolojileri önümüzdeki 10-15 yılı belirleyici unsurlar olacak. Mobil geniş bant kullanımı 2012 yılında sabit kullanımı geçecek, tabi istenen genişlemenin sağlanması fiyat ayarlaması ile mümkün olacak. 2007’de 92 milyon mobil cihaz sevkıyatı yapıldı. Bunun 2012’de 480 milyon civarına yaklaşması bekleniyor. WiMAX böyle büyük bir mobil dünya için sağlam bir alternatif olacak. 3.Nesil teknolojileri kadar zahmetli olmayacak teknoloji özellikle nüfusu küçük olan yerleşim merkezleri için bulunmaz bir nimet. WiMAX işletmecilerinin gelmesi ve altyapı kurmaları için her anlamda teşvik edilmesi, özellikle 3. Nesil ile rekabet edilebilecek bir platformun sağlanması gerekiyor.”

Nedir bu WiMAX?
2001 yılında kurulan WiMAX Forum (Worldwide Interoperability for Microwave Access - Mikrodalga Erişimi için Dünya Çapında Birlikte çalışma gurubu) tarafından geliştirilen telekomünikasyon teknolojilerine verilen ortak addır. Farklı veri transferi yöntemleri ile mobil geniş bant veri iletişimine olanak tanıyan protokoller, basit anlatımla, evlerde kullanılan kablosuz ağ çözümlerine benzer bir bağlantının çok daha geniş bir alanı kapsayarak dağıtılmasına olanak tanır.

Türkiye’de WiMAX’in son hali
Intel ve kamu kurumlarının girişimleriyle, WiMAX günümüzde şimdiye kadar Ankara Numune Hızır'ın ambulanslarında, hastaların durumunu hastaneye aktararak daha hızlı müdahale yapılabilmesi için kullanıldı. Bununla birlikte Intel ve Fatih belediyesinin, Fatih genelinde bulunan güvenlik kameralarının yönetimi ve sağlık konusunda yapılan WiMAX çalışmalarıyla birlikte, ODTܒde kurulmuş olan bir de WiMAX laboratuarı bulunuyor.
3