Kürşad KESKİNEĞE
Kürşad Keskineğe



Monitör


Lastiğin supabı

KONUMUZ lastik supabı. Yani şu bildiğiniz, her araçta (aşağı yukarı) olan lastiklerin supabı. Kauçuktan mamul, lastiğe hava basılan noktayı koruyan, vidalı, bazen kaybolan, lastiğin de o noktadan hava kaçırmasını engelleyen, basit, "harcıalem", adı üstünde ‘sibop’!
Konumuz neden bu, çünkü geçenlerde bu konuyla ilgili çeşitli araştırma dokümanlarına rastladım. Aslında konu, lastiklerde belirli bir dönem sonunda oluşan "basınç eksilmesi".
Her sürücü bilir ki, belirli bir kullanım süresi sonunda araç lastiklerinin hava basıncında düşme olur. Yine her sürücü bilir ki, lastik basıncı belirli aralıklarla kontrol edilmelidir. Ama her sürücü bilmez ki, belirli bir seviyenin altında kalmış hava basıncı, çok ciddi kazalara yol açar.
Amerika’da Karayolları Güvenlik Organizasyonu (NHTSA) hiç üşenmemiş, bu konuda araştırma yaptırmış. Epeyce büyük bir bütçeyle. Konu, araçlarda oluşan bu hava basıncı kaybının, yılda ne kadar kazaya yol açtığı, kazaların maddi manevi zararları, kaç kişinin bu sebeple hayatını kaybettiği vb. konularda.
Bu araştırmaya göre, %20 ve üstündeki basınç kaybı hayati kayıplarla sonuçlanan kazalara yol açmakta. Araştırma şunun da cevabını bulmaya çalışmış; basınç kaybını uyaran sistemlerin ekonomiye katkısı ne olur? Birkaç yöntem araştırılmış, ABS’li araçlarda doğal olarak olabilecek özellik ile supapların elektronik algılayıcılarla donatılması ve sürücünün otomatik olarak basınç kaybından haberdar edilmesi...
Kısa kesiyorum araştırmadaki bilgileri ve detaylarını http://www.nhtsa.dot.gov/cars/rules/rulings/TirePresFinal/Index.html adresinde bulabilirsiniz. Sonuçta deniyor ki, evet supap veya ABS üzerinden lastik basıncının izlenmesi ekonomiye yılda 1-1,5 milyar Dolar kazandırıyor (16 milyon araç, araç başına 30-70 ABD Doları minimum yatırım), 1 ila 1,5 milyar Dolar’lık maddi/manevi zararımızı ortadan kaldırıyor, yılda 100 ila 150 kişinin hayatını kurtarıyoruz, o zaman biz bunu kural haline getirelim. İnsanlarımızın hayatı kurtulsun, bu cihazlar ya da yöntemler kesinlikle ekonomiktir.
Konumuz neydi? Lastik supabı, lastik hava basıncındaki düşmelerden kaynaklanan kazalar ve bu kazaların ekonomiye zararı, maddi, manevi...
Yanlış da anlaşılmasın ama, sonuçta o raporda, bir Amerikalının hayatının değerinin de milyon Dolar’larla ölçüldüğü görülüyor.
Bizim insanımızın değeri ne kadardı?


Köşe Yazarları

Monitör