Başar Tunçel

basartuncel@gmail.com


Bay Meraklı

Tüketici olarak haklarınızı bilin

Tüketim toplumu haline geldik ama tüketirken; para verdiğimiz, alın terimizle aldığımız ürünlerle ilgili sorun yaşadığımızda haklarımızı halen bilmiyoruz. Geçtiğimiz günlerde arkadaşlarımla oturmuş konuşurken, onlara tüketici haklarıyla ilgili bazı bilgiler verdiğimde beni hayretle dinlediklerini fark ettim. Biri söylediklerime güldü, biri "kılıfına uyduruyorlardır, yine bize patlar" dedi. Ben de dedim ki, “bu kariyer sahibi insanlar bile tüketici haklarına gelince kesilmeyi bekleyen koyuna dönüyorsa, bu konuda biraz bilgi vermek gerekli olduğunu düşündüm.”
Satın aldığınız bir malın ayıplı olduğunu anlarsanız, 30 gün içinde, bu malı satıcıya geri vererek ödediğiniz bedelin iadesini, aynı kalitede bir ürünle değiştirilmesini, ücretsiz onarımını veya ayıbın nedeni kadar indirim yapılmasını talep edebilirsiniz. Satıcı yasal olarak bu talebi reddedemez. Hizmetin ayıplı olduğunu görürseniz, yine 30 gün içinde yeniden yapılmasını, ödediğiniz bedelin iadesini talep edebilirsiniz. (Mal bir sene içerisinde aynı sebepten 3 defa, farklı sebeplerden 4 defadan fazla servise giderse, 30 gün içerisindeki haklarınız 1 sene boyunca geçerli.)
Burada dikkat edilmesi gereken konu: Satıcılar, değişim ve para iadesi işlerine gelmediği için hemen üçüncü seçenek olan "tamir" yolunu seçiyorlar. Eğer bunu kabul eder ve tamirini onaylarsanız, "üçüncü" seçeneği kendi inisiyatifinizle seçerek ilk iki alternatifi (değişim veya para iadesi) bilerek ekarte etmiş oluyorsunuz. Sakince değişim veya para iadesinin hakkınız olduğunu ve bu hakkınızı kullanmak istediğinizi belirtin. Eğer satıcı buna yanaşmıyorsa, hemen TÜKODER'e başvurun. Web sitesi (www.tukoder.org.tr) pek çok bilgiyi içeriyor ancak, TÜKODER'in Türkiye çapında pek çok şubesi bulunuyor. Mümkünse yüz yüze görüşme için bir şubeye giderek, TÜKODER vasıtasıyla satıcıya malın ayıplı olduğuna dair bilgilendirme yaparak hakkınızı istiyorsunuz. 30 gün içinde yapacağınız bu başvuru hakkınız olduğu için "kılıfına uydurulması" kolay değil. Satın aldığınız yer malın üreticisi veya dağıtıcısı olmadığını söyleyip sizi başından da savamaz çünkü ayıplı mal ile ilgili satıcı, bayi, acenta, temsilci, imalatçı-üretici ve ithalatçı birlikte ve zincirleme sorumludur.
Bu arada şunlara da dikkat edilmesini öneririm.
1) Taksitli satışlarda mutlaka sözleşme yapılması ve sözleşmenin bir kopyasının size verilmesi gerekiyor.
2) Garanti belgesinde, üreticinin veya dağıtıcının web sitesinde belirtilmiş yetkili servislere başvurmanız gerekiyor. Bkz. madde 4.
3) Talebiniz değerlendirilmeye alınmazsa hiçbir şekilde öfkelenmenize veya tartışmaya girmenize gerek yok, Sadece okumadan hiçbir şeye imza atmayın.
4) Sözlü hiçbir taahhüdün veya bildirimin hükmü yok.
5) Kapıdan alışveriş yapmayın. Kapıdan satışlar tüketiciyi en fazla zarara uğratan satış şekli. Bütün risklerine karşın kapıdan alışveriş yaparsanız, özellikle tarihsiz ve eski tarihli sözleşmeleri imzalamayın. 7 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden, satın almaktan cayma hakkına sahipsiniz ama cayma bildirimini sözlü değil, mutlaka iadeli taahhütlü mektup veya noter aracılığı ile yapın ya da TÜKODER’e başvurun. Sözleşme tarihine dikkat etmezseniz bu hakkınızı yitirirsiniz. Ayrıca bkz. madde 4.
6) Etiketsiz ürün almayın.
7) TÜKODER'e yıllık 24TL aidat vererek üye olabilirsiniz.