GSM sektöründe bilinçli tüketim devri
Ümit Teoman / Raks Telekom Genel Müdür Yardımcısı

2000 yılında yaşanan büyümenin ardından, 2001 yılında GSM sektöründe yaşanan küçülme bu sektördeki oyuncuları daha bilinçli davranmaya itmiştir.

OPERATÖR sayısının artması ve operatörlerin distribütörlere sağladığı desteğin azalması sonucunda oluşan rekabete bir de kriz eklenince tüm oyuncular etkilenmiştir.
2000 yılında sektördeki operatörler ile onlara bağlı distribütör firmalar ve portföylerinde bulunan GSM telefon markalarının oluşturduğu dağılımın, 2001 yılında yaşanan ekonomik durgunluk ve daralma ile yer değiştirdiği gözlemlenmektedir.
Talebin daralmasındaki en önemli faktör, işsizlik ve alım gücünün gerilemesi olmuştur. Bireylerin bütçelerinin harcanabilir kısımlarını 2.el telefonlara yönlendirmesi ve satın alma alışkanlıklarındaki değişiklikler; yenileme pazarı olarak adlandırdığımız hacmin daralmasına neden olmuştur. Talep yapısındaki değişiklikler, krizin etkileri, bu sektörde farklı fiyatların ortaya çıkmasına yol açmıştır. Dövizin hızla oynamasından ve piyasada oluşan değişik fiyatlardan, tüketici, rahatsızlığını talebi kısarak belli etmiştir.
Krizin satın alma eğilimine yaşattığı negatif etkiler ve pazardaki belirsizliklerden kaynaklanan arz yapısındaki dengesizlikler, pazardaki hareketsizliği beraberinde getirmiştir. Pazar bileşenindeki en önemli oyuncu olduğunu hatırlatan tüketici; pazardaki yerini tekrar almış, ancak bu sefer kriterlerini daha çok detaylandırmıştır. Tüketici satın almak istediği ürünün hem fiyatının uygun, hem de her türlü isteğe cevap verebilecek düzeyde bir teknolojiye sahip olmasını istemektedir. İşte bu noktada piyasada sadece "Ben de varım" diyen şirketler değil, "Benim ürünüm daha farklı" diyen şirketler ipi göğüslemiştir.
Artık bilinçli tüketici araştırarak ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak pahalı bir ürünü satın alabiliyor. İngilizlerin dediği gibi "Ucuz mal alacak kadar zengin değilim" düşüncesi tüketicide yaygınlaşıyor. Genç bir nüfusa sahip Türkiye' de mobil iletişim ürünleri artık lüks tüketim maddesi olarak değil, ihtiyaç olarak karşımıza çıkıyor. Pazardaki büyüme potansiyelinin, şartlar uygun olduğu takdirde daha da yükseleceği aşikardır. Halen % 30 seviyelerinde olan penetrasyon oranının, Türkiye'nin ekonomik tansiyonundaki iyileşme neticesinde daha da yükseleceği tahminini yapmak çok da yanlış olmayacaktır. Tüketicilerin beklentileri ve tüm bu gelişmelerden oluşan fiyatın % 26 KDV oranıyla uygulanması tüketiciye ağır gelmektedir. Bu oranın daha aşağı seviyelere düşürülmesi talebi arttıracak ve pazarın gelişmesine yardımcı olacaktır.
Ekonomik krizin etkilerini azaltmak adına, piyasalarda yapılan bazı geniş çaplı kampanyalar ile tüketim arzusu yeniden uyandırılmaya çalışılmış olsa da henüz sonuca ulaşılamamıştır. Tüm sektörler az kar ve hatta zararına çalışmışlar ve mevcut varlıkları ile krizi minimum hasarla atlatmayı hedeflemişlerdir. Şirketler 2001 yılında revize bütçeler ile hedeflerini yeniden belirlemişlerdir.
Piyasalarda 2002'in 2.çeyreğinden itibaren sağlıklı bir gelişme beklenmektedir. Artık piyasa; rekabet avantajı, güç birliği, sinerji, karlılık ve kazanç, hedef, motivasyon, başarı, süreklilik, destek gibi pozitif terimlerin üzerine temellerini atacaktır. Dünyadaki en hızlı teknolojik gelişimi yaşayan sektörlerden birisi olan mobil iletişimde; WAP, GPRS platformlarındaki servisler ve gelecekte UMTS teknolojilerine geçişin yaratacağı tüm hizmetler tüketiciye ihtiyaçları doğrultusunda eş anlı aktarılacaktır.
Raks Telekom olarak; Raks grubunun 30 yıllık geçmişine dayanan tecrübe ve kalitesiyle mobil iletişim pazarında da yerimizi almış bulunuyoruz. Sadece 2000 yılında mobil telefonlara 2,5 milyar Dolar harcanmıştır. 2001 yılında durgunluğa rağmen yaklaşık 2 milyar Dolar daha harcayan ülkemizden 2 yılda 4,5 milyar Dolarlık döviz çıktısı olmuştur. Sürekli döviz arayışı içinde olan ülkemiz adına, Raks Telekom olarak hedefimiz ciddi bir kısım dövizi Türkiye'de tutmak ve ihracat faaliyetlerimizle de Raks grubunun şimdiye kadar ülkemiz için yarattığı katma değeri geliştirmektir.
Tüketici nezdinde marka bilinirliği yüksek olan ve güvenilirlik ile özdeşleşen Raks adı sayesinde piyasaya girmekte zorlanmayan Raks Telekom birçok ana ve ara toptancı gruplar ile ürünlerini tüketicilere sunmuştur. Geçmişin ve geleceğin analizlerini yaparak, tüm dünyadaki gelişme ve teknolojileri iyi takip ederek, tüketiciye ihtiyaçları doğrultusunda eş zamanlı teknolojik ürünler sunulacaktır.
Bir Türk markası olarak, öncelikle piyasaya verdiğimiz ilk ürünlerimize (R78-R88) olan talebin ardından, GPRS uyumlu ürünümüz piyasadaki yerini alıyor. Sınıf 8 olan GPRS uyumlu telefonumuz 76 gr ağırlığında ve ses kaydı, melodi besteleme, oyunlar, veri iletimi, sesli arama gibi ayırtedici özelliklere sahip. Hedefimiz bu yıl içinde ülkemiz pazarında ilk dörde girip gelecekte daha üst sıralarda yer almaktır.