|
|
Sivrisinek
Kanada Güncesi: Sosyal ve ekonomik yaşam
Nasılsınız sevgili okurlarım? Umarım yılbaşınız iyi geçmiştir ve yeni yılınız iyi başlamıştır. Buralarda Aralık ayı Türkiye’ye oranla çok daha hareketli ve renkli geçti. Önce Noel sonra da yılbaşı nedeni ile Torontolular evlerini ve sokaklarını ışıklarla donattılar. Evlerin pencerelerini, verandalarını, bahçedeki ağaçları ve hatta çatı ve bacalarını rengarenk ışıklar ile kapladılar. Alışveriş merkezleri, sokaklar ve meydanlar geceleri rengarenk ışıklar ile aydınlandı. Gözlemlediğim kadarı ile Noel’de tüm Torontolular daha bir iyiliksever, daha bir merhametli, daha bir olumlu oluyorlar. Genelde zaten saygılı insanlar. Binaların girişinde ve çıkışında birbirlerine yol veriyorlar, kapı tutuyorlar. Sokakta göz göze geldiğiniz zaman çoğu kez selamlıyorlar. Bu arada, o kadar hızlı yürüyorlar ki, koşarak yürüdüklerini düşünebilirsiniz. Bunun, kış aylarında -30 dereceleri bulan soğukta, dışarıda geçirdikleri zamanı azaltmak için edinilmiş bir alışkanlık olduğunu düşünüyorum.
Torontolular, giysilerinize ve dış görünüşünüze göre önyargılı davranmıyorlar. Temiz, güleryüzlü ve saygılı iseniz sizi kolaylıkla benimsiyorlar. Dilencileri (burada evsiz-Homeless diyorlar) bile bir kibar. Para vermeseniz de, size “İyi günler” diliyorlar. Pek çok kişinin dilencilere para verdiğini gördüm, dilenciler ile konuşuyorlar ve onlara –mesafeli de olsa- saygı gösteriyorlar. Irk, cinsiyet, inanç ve kültürden kaynaklanan bir ayrımcılık yapmak, hatta bunu ima etmek yasalara göre ciddi bir suç. Dünyanın başka hiçbir ülkesinde göremeyeceğiniz bir çok kültürlülük var ve yasalar da kendi kültür ve inançlarınızı (temel hak ve hürriyetlere aykırı olmadığı ve başkalarına zarar vermediğiniz sürece) korumanıza ve yaşatmanıza izin veriyor, hatta teşvik ediyor.
Toronto’da gün erken başlıyor ve genellikle de erken sona eriyor. Pek çok işyerinde çalışma saat 7:30 veya 8 gibi başladığı ve pek çok kişi uzak mesafelerden geldiği için, sabah saat 6’da sokaklarda evinden yeni çıkmış, kahvesi elinde veya kahvaltısını yürüyerek yiyen insanlar görebilirsiniz. Benzer şekilde, akşam saat 4’ten itibaren işyerlerinde çalışma sona erdiği için sokaklar 4 – 7 arası kalabalık oluyor. Genel kabule göre, akşam saat 9’dan sonra birisini evden aramak saygısızlık olarak görülüyor. İlkokul yaşındaki çocuklar, en geç 8’de –hatta bazı evlerde 7’de- yatıyorlar. Hafta içi akşam saat 10’dan sonra sokaklar boşalıyor, ancak şehrin eğlence bölgelerinde hayat devam ediyor. Hafta sonu ise, daha çok dinlenceye, spora ve şehir dışı gezilere ayrılıyor. Bu nedenle, hafta sonu alışveriş merkezleri daha erken (akşam 5 – 6 gibi) kapanıyor. Ne hafta içi, ne de hafta sonu hiçbir yeri İstanbul’daki gibi kalabalık göremiyorsunuz. Nüfus az, arazi geniş, kentleşme ve ulaşım planlı olunca iş çıkışlarında bile trafik akıyor.
Kanada’nın toplam nüfusu 34 milyona yakın ve bu nüfus 13 eyalet/bölgede yaşıyor. Bunun 13 milyonu Toronto’nun da dahil olduğu Ontario eyaletinde yer alıyor. Ontario’yu sırası ile 8 milyon ile Quebec, 4,5 milyon ile British Columbia, 3,7 milyon ile Alberta izliyor. Toplam nüfusun %85’inden fazlası bu dört büyük eyalette yaşıyor. Geriye kalan 9 eyalet/bölgenin toplam nüfusu ise 4,7 milyon. Toronto, 2,5 milyon kişi ile Kanada’nın en kalabalık ve büyük şehri.
Nüfusun etnik kökene göre dağılımı da biraz karışık aslında. Nüfusun üçte biri kendini “Kanadalı” olarak niteliyor. Nesillerdir Kanada’da yaşayan ve çoğu İngiltere, İrlanda, İskoçya ve Fransa kökenli olanların yanı sıra, diğer ülkelerden gelen -özellikle ikinci nesil- göçmenler de kendilerini Kanadalı olarak gördükleri için, kimin gerçek “Kanadalı” olduğunu belirlemek biraz zor. Ancak kabaca, nüfusun yarıdan fazlasının Kanada dışından doğduğunu söyleyebiliriz.
Kanada ekonomisinin en temel gelir kaynaklarından biri “Göçmenler”. Her yıl ülkeye 250 - 300 bin civarı göçmen geliyor, bunların en az üçte biri yeni bir yaşam kurmayı başaramıyor ve bir yılın sonuna varmadan ülkeden ayrılıyorlar. Her gelen göçmenin ilk yıl içinde ortalama 20 bin Dolar harcadığını –ki, bu paranın büyük kısmını kendi ülkelerinden yanlarında getiriyorlar- düşünürseniz, toplam 6 milyar Dolar’a varan bir tutardan bahsetmiş oluyoruz. Bunun yanı sıra, ekonomiye katılan taze ve –yerleşik Kanadalılara göre daha- ucuz işgücünün kattığı değeri de göz önüne aldığımızda toplam rakamın birkaç 10 milyar Dolar’ı geçtiğini söyleyebiliriz.
Önümüzdeki ay, ekonomi ve iş yaşamına devam edeceğiz.
Sağlık ve mutlulukla kalın.
|
|