Av. Tolga İşmen, LL.M. (KCL)
tolga@telepati.com.tr



Kanun-e


“İstim Arkadan Gelsin” ya da bir kanun yapma komedisi

Çok severim “İstim Arkadan Gelsin” deyimini. Hayat tarzım değildir ama, bu yaklaşımın içinde gizli olan iyimserliği severim. Çok fazla üzülmemek gerektiğini, biraz cesur olmak gerektiğini anlatır gibime gelir bu deyim. Buna benzer “Göç Yolda Düzülür” deyimi de vardır ama ben yine de “İstim Arkadan Gelsin”i tercih ederim. Bir de –doğru olduğundan emin olmadığım- eğlenceli bir hikayesi vardır. 19. yüzyılın sonunda ya Osmanlı’ya ya da İran’a ilk gelen buharlı gemilerden birine ya bizim Padişah veya paşalardan biri ya da İran Şahı biner. Gemi buhar (yani “steam”, yani “istim”) toplamaktadır, hemen harekete geçemez. Padişah/paşa/şah sinirlenir ve kimi beklediklerini sorar ve “istim” cevabını alır. Bunun üzerine sinirlenerek “İstim arkadan gelsin, biz yola çıkalım” der. Hikaye, aynı zamanda doğulunun cahilliğinin de altını çizmektedir. Bu açıdan, 20. yüzyılın başlarındaki oryantalist yaklaşımın çok hoşuna gitmiş olsa gerek. Doğulu cahildir, hatta giderek gerzektir, istimbotda (“steamboat”) istim olmadan gidemeyeceğini bilemeyecek kadar hem de. Yani aslında pek sevimli bir tarafı yok bu deyimi. Üstüne üstlük, “İstim Arkadan Gelsin” diye hazırlığını yapmadan hareket edenler, girdiği işin boyutlarını tam anlamadan bir işe dalanlar genellikle hem kendilerine hem de çevrelerindekilere ciddi zarar verirler.
Yeni Ticaret Kanununun hikayesi de bana bu deyimi hatırlatıyor. Bu satırları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu yürürlüğe girmeden saatler önce yazıyorum. Dünya tarihinde yürürlüğe girmeden değişen pek az kanun vardır herhalde. Türk Ticaret Kanunu bunlardan biri. 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girecek olan kanun 6335 sayılı kanun ile değiştirildi. Hem de esaslı olarak değiştirildi. Değişiklikler iyi veya kötü oldu analizine girmiyorum, varsayalım bütün değişiklikler olumlu Yürürlüğe girmemiş bir kanunun değiştirilmesi bile tek başına ciddi bir sorun. Dünyada, Türkiye’de önemli değişiklikler olmuştur, kanun onun için değişmiştir diye umutlanabilirsiniz ama hayır; kanunun kabul tarihinden bugüne değişikliği gerekli kılacak hiçbir değişiklik olmadı. Eğer doğrusu 6335 sayılı kanun ile değişik hali idiyse, 6102 sayılı kanun kabul edilirken de doğrusu oydu. Hadi değişiklik yapılmış olmasının baş başına bir sorun olduğunu bir kenara bırakalım. 1 Temmuz’da yürürlüğe girecek olan 6102 sayılı kanun ne zaman değişti biliyor musunuz? Bir Pazar günü olan 1 Temmuz 2012’de yürürlüğe girecek olan 6102 sayılı kanunu değiştiren 6335 sayılı ne zaman yürürlüğe girdi biliyor musunuz? Bir Cumartesi olan 30 Haziran 2012 tarihinde yayınlanan Resmi Gazete ile Türk Ticaret Kanunu değiştirildi. Yayınlandı ama dağıtılamadı, kimsenin eline geçmemiş olan Resmi Gazete ile. 10 yıldır komisyonlar toplanıyor, Meclis deli gibi çalışıyor, kanun tasarısı kanunlaşıyor, bütün hukukçular çalışıyor didiniyorlar yeni kanunu öğrenmek için, hocalar cilt cilt kitap yazıyor ve bu kanunun esaslı bir kısmı yürürlüğe girmeden saatler önce değişiyor. Değişim için mümkün olan mutlak en son saatte değişiklik yapılıyor. İstim arkadan geliyor.
Artık biraz oryantalistlere fırsat vermesek ne iyi olur. Artık biraz bugünün işini bugün yapsak, gelecek aya bırakmasak ne iyi olur. Artık şu istimin de ne olduğunu öğrensek... Ne iyi olur. (Esentepe-30 Haziran 2012)


Köşe Yazarları